Anlamı
onurunu korumak.
Detaylı Açıklama
Başını dik tutmak, onurunu korumaktır. Kişi zor koşullar, baskılar ya da haksızlıklar karşısında eğilmez, kendine saygısını yitirmez. Kalıbın öznesi onurunu koruyan kişidir; kalıp bir çaba, bir irade anlatır: kişi başını bilerek dik tutar. Söz bir yoksulluk, bir yenilgi, bir iftira ya da bir yas karşısında gösterilen duruşu anlatabilir. Onurun korunması bazen sessiz bir direniş, bazen açık bir karşı çıkış biçiminde olur. Söz bir övgü, bir yüreklendirme ya da bir öğüt olarak kurulur. Onur burada kişinin kendi değerini bilmesi, hak etmediği bir aşağılanmayı kabul etmemesidir. Kalıp bir topluluk için de kullanılabilir: köy halkı zor günlerde başını dik tuttu. Karşıtı başını önüne eğmek, boyun eğmektir.
Örnek Cümleler
- Fabrikası iflas etse de alacaklılarının karşısına başını dik tutarak çıktı, borçlarını tek tek ödedi.
- Babası ona, sınıftaki zengin çocukların alaylarına karşı başını dik tutmasını öğütledi.
- Haksız yere suçlanan öğretmen, soruşturma boyunca başını dik tuttu ve sonunda aklandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Başı dik olmak bir durumu, kişinin onurlu ya da cesur olmasını anlatır. Başını dik tutmak ise bir çabayı anlatır: kişi zor bir anda onurunu korumak için direnir. Biri bir nitelik, öteki bir tutumdur.
Zor durumdaki birine, düştüğü koşulların onurunu zedelememesi gerektiğini hatırlatmak için. Ana babalar çocuklarına, büyükler gençlere bu sözle kendine güvenmeyi ve boyun eğmemeyi öğütler. Söz böylece bir güven aşılar.
Karışmamalıdır. Başını dik tutmak başkalarını küçümsemek değil, kendi değerini korumaktır. Kibirli kişi başkalarının üstüne çıkmaya çalışır; başını dik tutan ise yalnız kendisinin ezilmesine izin vermez. İkisi birbirine karıştırılmamalıdır.