Anlamı
1) saygı göstermek için baş eğerek selamlamak:
'Ulema, şeyhler, yerden selam verdiler, baş eğip el öptüler.' -R. E. Ünaydın. 2) direnmekten vazgeçip buyruk altına girmek:
'Gittikçe yükselen başı Allah'a kalkıyor / Asrın baş eğdi sandığı at şaha kalkıyor' -F. N. Çamlıbel.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, birine saygı göstermek için baş eğmek ya da mecazen direnmekten vazgeçip boyun eğmek anlamına gelir. Bu iki anlamı da önemli ölçüde yaşar. Birincisinde nezaket, terbiye ve hürmet duygusu vardır. İkincisinde işe güç karşısında geri çekilme, itaate razı olma veya mücadeleyi bırakma düşüncesi öne çıkar. Bu yüzden bağlama göre olumlu ya da olumsuz bir tını kazanabilir. Türkçede çok köklü, hem bedensel jesti hem de toplumsal konumu anlatan güçlü deyimlerden biridir. Sessiz ama belirgin bir tavrı ifade eder.
Örnek Cümleler
- Ablası baş eğdi diye haber gönderdi.
- Haberi duyunca herkes baş eğdi.
- Dün akşam yine baş eğmiş, kimse şaşırmadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Biri saygı için baş eğmek, diğeri işe mecazen boyun eğmek anlamıdır. Bu deyim, birine saygı göstermek için baş eğmek ya da mecazen direnmekten vazgeçip boyun eğmek anlamına gelir.
Evet, saygı anlamında olumlu; teslimiyet anlamında olumsuz bir ton kazanabilir. Bu iki anlamı da önemli ölçüde yaşar.
Çünkü tek bir beden hareketiyle hem hürmeti hem de teslimiyeti anlatabilir. Birincisinde nezaket, terbiye ve hürmet duygusu vardır.