Deyim

Başını Ortaya Koymak Ne Demek?

Anlamı

bir işe girişirken ölümü göze almak.

Detaylı Açıklama

Başını ortaya koymak, bir işe girişirken ölümü göze almaktır. Göze alma işin başında olur: kişi bir amaç için canını tehlikeye atarak işe girişir ve geri adım atmaz. Adanılan şey uğruna ya da için sözüyle anılır: bu dava uğruna başını ortaya koydu. Amaç bir yurt, bir dava, bir inanç, bir aile ya da bir dost olabilir. Konuşan bu sözle bir yiğitliği ve bir bağlılığı över. Kalıp bir kurtarma işinin ya da bir halk ayaklanmasının anlatımında geçebilir. Kalıp birinci kişiyle bir söz verme gibi de kurulur: gerekirse bu uğurda başımı ortaya koyarım. Böyle söylendiğinde konuşan, işin sonunda canını yitirebileceğini bildiğini açıkça dile getirir.

Örnek Cümleler

  1. Köyün gençleri sel gecesi başlarını ortaya koyarak yaşlıları damlardan tek tek indirdi.
  2. Bağımsızlık için başını ortaya koyan askerlerin adları meydandaki anıta yazıldı.
  3. Genç doktor salgın döneminde başını ortaya koyup köy köy dolaşarak hasta taradı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Bir şeyi herkesin görebileceği bir yere, masaya koyar gibi açıkça sunmayı anlatır. Başını ortaya koyan kişi canını saklamaz, onu herkesin gözü önünde ortaya sürer. Söz bir adanmışlığın açıklığını vurgular.

Anlamları neredeyse aynıdır; ikisinde de can tehlikeye atılır. Koltuğunun altına almak canını her an bırakılabilecek bir yük gibi taşımayı öne çıkarır. Başını ortaya koymak ise canını bir amaca açıkça adamayı vurgular.

Gerekmez. Başını ortaya koyan kişi ölümü göze almıştır, ama sağ da kalabilir. Kalıp sonucu değil, girişilen işin tehlikesini ve kişinin kararlılığını anlatır. Kahraman kimi zaman zafere, kimi zaman ölüme ulaşır.