Atasözü

Baskın Basanındır Ne Demek?

Anlamı

düşmanı gafil avlayıp saldıran taraf savaşı kazanır.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, düşmanı hazırlıksız yakalayıp ona saldıran tarafın savaşı kazandığını anlatır. Baskın, düşmana ya da bir yere ansızın yapılan saldırıdır. Basan, bu saldırıyı gerçekleştiren taraftır; söz zaferi ona verir. Saldırıya uğrayan taraf karşılık vermeye fırsat bulamaz, düzenini kuramaz ve dağılır. Atasözü yalnız iki sözcükle bir savaş gözlemini kısa ve keskin bir yargıyla dile getirir. Söz savaş tarihine dair anlatılarda, askerî konuşmalarda ve öykülerde geçebilir. Kazanma burada yalnız saldırının ani olmasına bağlanır; sayı ya da güç anılmaz. Baskın gece, şafak vakti ya da düşmanın dinlendiği bir anda yapılabilir. Söz kısa ve akılda kalıcı bir yapıyla kurulur; iki sözcük aynı sesle başlar.

Örnek Cümleler

  1. Gece yarısı kaleye sızan akıncılar, uyuyan muhafızları yenip kapıları açtı; baskın basanındır.
  2. Satrançta açılışta beklenmedik bir hamle yapan çocuk, ustayı şaşırtıp yendi; baskın basanındır.
  3. Maçın ilk dakikasında gol atan takımın hocası, baskın basanındır diye gülümsedi.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Gafil avlanmak baskına uğrayan tarafın durumunu anlatır: habersiz ve hazırlıksız bir anda yakalanır. Baskın basanındır ise olaya öteki taraftan bakar ve saldıranın kazandığını söyler. İki söz aynı olayın iki yüzüdür.

Bir firma rakibinden önce yeni bir ürünü piyasaya sürer ve pazarı ele geçirir. Rakip hazırlıksız yakalanmıştır; bu durumda baskın basanındır denebilir. Söz ilk ve beklenmedik hamlenin önemini vurgular.

Savunan taraf için atasözü önemli bir ders taşır. Tetikte durmayan, nöbeti gevşek tutan ve hazırlıksız yakalanan taraf yenilgiye uğrayabilir. Söz böylece saldırana bir cesaret, savunana ise bir dikkat hatırlatması olur.