Anlamı
1) yöneticisiz bırakmak; 2) büyüğünü yitirmesine sebep olmak.
Detaylı Açıklama
Başsız bırakmak iki anlamda kullanılır. Birincisi bir topluluğu ya da bir kurumu yöneticisiz bırakmaktır. Yönetici görevden alınır, ayrılır ya da uzaklaştırılır; yerine kimse gelmez. Böyle bir durumda kararlar ertelenir, işler aksayabilir. İkinci anlam birinin büyüğünü yitirmesine sebep olmaktır. Bu anlamda sebep bir ölüm, bir kaza ya da bir savaş olabilir. Burada baş, ailenin ya da topluluğun büyüğünü, ona yön veren kişiyi temsil eder. Başsız kalan topluluk dağılabilir, kararsız kalabilir ya da bir çekişmeye düşebilir. Kalıp bir haberde, bir tarih anlatısında ya da bir aile hikâyesinde geçebilir. Bırakılan bir okul, bir dernek, bir ordu birliği ya da bir aile olabilir. Başsızlık kısa bir süre de sürebilir, yıllarca da.
Örnek Cümleler
- Müdürün dönem ortasındaki ani istifası, iki yüz öğrencili okulu başsız bıraktı.
- Madende göçük altında kalan babanın ölümü, beş çocuklu aileyi başsız bırakmıştı.
- Yönetim kurulunun toplu istifası, derneği bir yıl boyunca başsız bıraktı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Başsız bırakmak durumu yaratanı özne yapar: ayrılan yöneticiyi, bir ölümü ya da bir savaşı. Başsız kalmakta ise özne yöneticisini ya da büyüğünü yitiren topluluktur. Biri sebebi, öteki sonucu gösterir.
Babasını, dedesini ya da evin yaşlısını yitiren bir aile. Bir köy de sözüne güvenilen büyüğünü kaybedebilir. Aile ya da köy, yol gösteren kişiyi yitirdiği için kendini korumasız hisseder. Söz bir yas ve bir sahipsizlik duygusu taşır.
Taşıyabilir. Görevini bırakıp giden bir yönetici için söylendiğinde, onun arkasında kalanları düşünmediği ima edilir. Ama bir hastalık ya da bir yas söz konusuysa kimse suçlanmaz; yalnızca derin bir yokluk anlatılır.