Deyim

Bayram Değil, Seyran Değil (eniştem Beni Niye Öptü) Ne Demek?

Anlamı

'gösterilen bu ilginin, bu yakınlığın bir sebebi olacak' anlamında kullanılan bir söz.

Detaylı Açıklama

Bayram değil, seyran değil, bir kişinin beklenmedik bir ilgi ya da yakınlık gösterdiği durumlarda söylenir. Konuşan, bu yakınlığın ardında bir sebep, bir çıkar ya da bir istek olduğunu sezer. Sözün tamamı eniştem beni niye öptü diye sürer. Konuşanın sesinde bir temkin ve hafif bir gülümseme sezilir. Kişi bir iltifat, bir hediye, bir davet ya da sıcak bir selam karşısında bu sözü söyleyebilir. Konuşan karşıdakinin niyetini açıkça sormaz; bu sözle yetinir. Kalıp bir kişinin ilgisi kadar bir kurumun, bir şirketin beklenmedik ilgisi için de kullanılabilir. Söz aile içinde, iş yerinde ya da arkadaşlar arasında geçebilir. Beklenmedik ilginin ardından gelen istek, kuşkunun haklı olduğunu gösterebilir.

Örnek Cümleler

  1. Yıllardır aramayan kuzenim bugün üç kez telefon etti; bayram değil, seyran değil, eniştem beni niye öptü?
  2. Patronun sabah masama çiçek bırakmasına şaşırdım; bayram değil, seyran değil, fazla mesai istenecek herhâlde.
  3. Oğlu durup dururken bulaşıkları yıkayınca annesi gülümsedi: bayram değil, seyran değil.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Bayram ve seyran, sözün içinde sevgi gösterisinin olağan sayıldığı özel günleri temsil eder. Söz böyle bir gün olmadığını hatırlatarak ilginin yersizliğine dikkat çeker. Böyle bir gün yoksa, ilginin başka bir sebebi aranır.

Enişte, aileye evlilikle katılmış bir akrabadır; ondan her gün öpücük beklenmez. Onun durup dururken öpmesi bu yüzden şaşırtıcıdır. Söz bu beklenmedik yakınlığı örnek alarak her türlü ani ilgiye uygulanır.

Açık bir suçlama değildir; bir kuşkunun şakayla karışık dile getirilmesidir. Konuşan karşıdakinin bir şey isteyeceğini sezer ve bunu önceden belli eder. Karşıdaki bu sözü duyunca niyetini açıklamak zorunda kalabilir.