Anlamı
'gösterilen bu ilginin, bu yakınlığın bir sebebi olacak' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
"Bayram değil, seyran değil" beklenmedik bir ilgi, alışılmadık bir yakınlık ya da durduk yere gösterilen nezaket karşısında kuşku duyulduğunu anlatır. Sözün devamında çoğu zaman "eniştem beni niye öptü" gelir ve asıl anlam burada netleşir: ortada olağan dışı bir durum vardır, mutlaka bir sebebi olmalıdır. Bu yüzden deyim günlük konuşmada şüphe, ironi ve sezgi taşır. Birinin normalde yapmadığı bir şeyi ansızın yapması, insanın aklına hemen çıkar ilişkisi ya da gizli niyet ihtimalini getirir. Kısa ama çok tanıdık bir kuşku ifadesidir.
Örnek Cümleler
- Dün yüzüme bakmayan adam bugün kahve ısmarlayınca bayram değil, seyran değil dedim içimden.
- Patronun bu kadar yumuşaması çalışanlara bayram değil, seyran değil duygusu verdi.
- Komşu durup dururken hal hatır sorunca annem hemen bayram değil, seyran değil diye şüphelendi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kısaca, 'gösterilen bu ilginin, bu yakınlığın bir sebebi olacak' anlamında kullanılan bir söz demektir. Bu deyim, anlatılmak istenen durumu somut ve akılda kalıcı bir benzetmeyle ifade eder.
Türkçenin zengin deyim hazinesinde benzer durumları anlatan farklı ifadeler bulunabilir. Bu deyimin kendine özgü yanı, 'bayram' kelimesiyle kurduğu çağrışımdır ve bu onu diğerlerinden ayırır.
Kelime kelime çevirmek yerine anlam odaklı açıklamak gerekir. Temel olarak 'gösterilen bu ilginin, bu yakınlığın bir sebebi olacak' anlamında kullanılan bir söz demektir. Türkçedeki mecaz geleneğini tanıtmak için güzel bir örnek oluşturur.