Deyim

Belasını Bulmak Ne Demek?

Anlamı

hak ettiği cezayı görmek:
'Hâlime dünya acıyor, rakiplerim de belasını buldu diye seviniyor.' -R. H. Karay.

Detaylı Açıklama

Belasını bulmak, hak ettiği cezayı görmektir. Kötülük eden, haksızlık yapan ya da başkasını zarara sokan kişi sonunda bunun karşılığını görür. Ceza bir yakalanma, bir iflas, bir yalnızlık ya da bir kayıp olabilir. Bela sözcüğü iyelik ekiyle cezayı görene bağlanır: belasını buldu. Söz bir sevinci, bir rahatlamayı ya da bir hak yerini buldu duygusunu dile getirir. Refik Halit Karay'ın bir eserinde de kalıp geçmiş zamanla geçer. Ceza bir mahkemeden, bir kazadan ya da hayatın kendi akışından gelebilir. Kalıp adaletin geç de olsa yerini bulduğu düşüncesini taşır. Kişinin başına gelen, yaptıklarının doğal sonucu gibi görülür. Söz bir kişinin ardından, onun düşüşünü anlatırken söylenebilir. Çevredekiler kimi zaman bu cezaya sevinir, kimi zaman üzülür.

Örnek Cümleler

  1. Yıllarca yaşlıları dolandıran sahte emlakçı, sonunda polise yakalanıp belasını buldu.
  2. Okulda herkese zorbalık eden çocuk, kendinden büyük birine sataşınca belasını buldu.
  3. Rüşvetle ihale alan müteahhit, denetimde hileleri ortaya çıkınca belasını buldu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Hâlime dünya acıyor, rakiplerim de belasını buldu diye seviniyor cümlesi, aynı olayın iki ayrı gözle görüldüğünü gösterir. Herkes acırken rakipler bu durumu hak edilmiş bir ceza sayar. Kalıp burada başkalarının ağzından bir yargıdır.

Gelecek zamanla kurulur: bir gün belanı bulacaksın. Konuşan, karşıdakinin yaptıklarının cezasız kalmayacağını söyler. Söz bir öfkeyi ve bir uyarıyı birlikte taşır. Söyleyen, adaletin bir gün yerini bulacağına inanır ve bunu karşıdakinin yüzüne söyler.

Söylenebilir, ama kazanın bir ceza gibi görülmesi gerekir. Hız yapan, uyarıları dinlemeyen biri kaza geçirirse belasını buldu denebilir. Suçsuz birinin başına gelen kaza için bu sözü kullanmak kırıcı olur; çünkü kalıp hak edilmişlik anlatır.