Deyim

Belayı Satın Almak Ne Demek?

Anlamı

göz göre göre belayı üstüne çekmek.

Detaylı Açıklama

Belayı satın almak, göz göre göre belayı üstüne çekmektir. Kişi bir işin tehlikeli, zararlı ya da sıkıntılı olacağını bilir, yine de ona girer. Satın almak burada bir şeyi kendi isteğiyle, bedel ödeyerek edinmeyi anlatır; kişi belayı âdeta parasıyla alır. Söz bir kınamayı ya da bir pişmanlığı dile getirir. Kişi bir kefillik, bir kavga, bir ortaklık ya da bir aşk yüzünden belayı satın alabilir. Kalıp kişinin kendisi için de kullanılabilir: belayı kendi ellerimle satın aldım. Söz dışarıdan bakanların şaşkınlığını da anlatabilir: bile bile neden bu işe girdi? Kalıp belirtme ekli belayı sözcüğüyle kurulur. Belanın bedeli para, huzur, sağlık ya da itibar olabilir. Kişi kimi zaman bir iyilik yapmak isterken de bu duruma düşebilir.

Örnek Cümleler

  1. Komşular kiracının her ay kavga çıkardığını anlattıkları hâlde dükkânı ona kiraladı; belayı satın aldı.
  2. Sarhoş kalabalığa bile bile laf atan genç, belayı satın almıştı; biraz sonra kavga çıktı.
  3. Bütün uyarılara rağmen batmak üzere olan şirkete ortak olan kardeşim, belayı satın aldı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Göz göre göre, bir şeyi bilerek, farkında olarak yapmayı anlatır. Kalıbın ağırlığı bu bilinçten gelir; kişi bir tuzağa düşmemiş, kendi ayağıyla gitmiştir. Söz bu yüzden kişinin belayı nasıl üstüne çektiğini öne çıkarır.

Başına bela almak, bir sorunla karşılaşmayı, kötü bir duruma düşmeyi anlatır; bu duruma nasıl düşüldüğünü belirtmez. Belayı satın almak ise kişinin bu duruma bilerek girdiğini vurgular. Fark, bilincin sözde açıkça yer almasındadır.

Söylenebilir: o adama kefil olursan belayı satın alırsın. Konuşan, karşıdakini bir işin sonucuna karşı önceden uyarır. Söz, uyarıyı dinlemeyene sonradan da hatırlatılabilir: sana söylemiştim, belayı kendin satın aldın. Böyle söylendiğinde bir sitem taşır.