Deyim

Belini Vermek Ne Demek?

Anlamı

dayanmak, yaslanmak:
'Avlunun en uzak köşesine, duvara belini verir otururdu.' -Y. K. Beyatlı.

Detaylı Açıklama

Belini vermek, dayanmak, yaslanmaktır. Kişi sırtının alt bölümünü bir duvara, bir ağaca ya da bir yastığa dayar ve bedeninin ağırlığını ona bırakır. Dayanılan şey yönelme ekiyle anılır: duvara belini verdi. Kişi oturarak da ayakta durarak da belini bir yere verebilir. Söz bir dinlenmeyi, bir rahatlığı ya da uzun bir bekleyişi anlatabilir. Yorgunluk, yaşlılık ya da bir hastalık bedene böyle bir destek aratabilir. Kişi belini verdiği yerden etrafı seyredebilir, düşüncelere dalabilir ya da uyuklayabilir. Yahya Kemal Beyatlı'nın bir eserinde kalıp geçer. Kalıp bir köy kahvesinin, bir avlunun ya da bir cami duvarının dibindeki sahneleri anlatırken yer bulabilir. Söz somut bir hareketi anlatır; kişinin bedeni bir yere yaslanır.

Örnek Cümleler

  1. Hasat molasında ırgatlar, dut ağacının gövdesine bellerini verip ekmeklerini yediler.
  2. Otobüs gecikince yaşlı kadın, durağın demir direğine belini verip beklemeye koyuldu.
  3. Hastanede dedem yatağında doğrulunca annem arkasına iki yastık koydu, o da onlara belini verdi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Yahya Kemal Beyatlı'nın cümlesinde biri avlunun en uzak köşesine çekilir, duvara belini verip oturur. Sahne, kalabalıktan uzak ve sessiz bir dinlenişi anlatır. Otururdu biçimi de bunun o kişinin bir alışkanlığı olduğunu gösterir.

Bel vermek, duvar gibi dik şeylerin dışarıya, tavan gibi yatay şeylerin aşağıya doğru kamburlaşmasıdır. Belini vermek ise bir insanın bir yere dayanmasıdır. Birinde yapı eğilir, ötekinde insan bir yapıya yaslanır; iyelik eki de insanı gösterir.

Taşımaz; kalıp bedenin bir yere dayanmasını anlatır. Birinin koruyuculuğuna güvenmek ise arkasını vermek sözüyle anlatılır: güçlü bir aileye arkasını verdi. İki kalıpta da bir dayanak vardır ama biri somut, öteki mecazdır.