Deyim

Bembeyaz Kesilmek (olmak) Ne Demek?

Anlamı

beklemediği bir durum karşısında beti benzi atmak.

Detaylı Açıklama

Bembeyaz kesilmek, beklemediği bir durum karşısında beti benzi atmaktır. Kalıp bembeyaz olmak biçimiyle de kullanılır. Kişinin yüzünden kan çekilir, teni kâğıt gibi solar. Beklenmedik durum kötü bir haber, bir kaza, ani bir tehlike ya da bir yakalanma olabilir. Değişim yüzde açıkça görülür ve çevredekilerin gözünden kaçmaz. Bembeyaz sözcüğü beyaz sözcüğünün pekiştirilmiş biçimidir ve solgunluğun derecesini artırır. Söz kişinin korkusunu ya da sarsılmasını, yüzüne yansıyan renkle anlatır; iç dünyayı dışarıdan görünen bir işaretle gösterir. Durumun beklenmedik olması önemlidir: kişi hazırlıksız yakalanmıştır. Kalıp bir romanda, bir tanık anlatımında ya da gündelik bir konuşmada bir tepkiyi betimler. Solgunluk kısa sürebilir; kişi kendini toparladıkça yüzüne yeniden renk gelir.

Örnek Cümleler

  1. Kapıda polisi gören yaşlı kadın, oğlunun başına bir şey geldi sanıp bembeyaz kesildi.
  2. Sınav sonuçları ekrana gelince adını listede bulamayan öğrenci bembeyaz oldu.
  3. Fren tutmayınca direksiyondaki şoför bembeyaz kesildi, araç bariyere sürtünerek durdu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Beti benzi atmak, herhangi bir sebeple kanı çekilip yüzü solmak, korkmak demektir. Bet ve beniz, yüzün kendisi ve rengi anlamındadır. Bembeyaz kesilmek bu hâli beyazlığı pekiştirerek anlatır.

Anlamca aynıdır. Kesilmek fiili bir hâle birden bürünmeyi anlatır; olmak ise yalın bir değişimi bildirir. Bu yüzden kesilmek biçimi değişimin hızını biraz daha öne çıkarır. İki biçim de konuşmada ve yazıda yer bulur.

Kalıbın anlamı beti benzi atmaya bağlıdır; bu da korkuyu ve sarsıntıyı anlatır. Bu yüzden söz sevindirici bir sürprizden çok ürkütücü, sarsıcı bir durumun ardından kurulur. Beklenmedik bir sevinç kişiyi sarstığında da yüzü solabilir.