Anlamı
herhangi bir sebeple kanı çekilip yüzü solmak, korkmak.
Detaylı Açıklama
Beti benzi atmak, herhangi bir sebeple kanı çekilip yüzü solmak, korkmaktır. Kalıbın solmak, uçmak, kül kesilmek ve kireç kesilmek fiilleriyle kurulan söyleyişleri de vardır. Kişinin yüzü birden renksizleşir; bu değişim çevresindekilerin gözüne çarpar. Sebep bir korku, bir kötü haber ya da ani bir sarsıntı olabilir. Kalıp yüzdeki rengin gidişiyle içteki korkuyu birlikte anlatır. Kül ve kireç biçimleri, yüzün aldığı soluk ve beyaz rengi gözle görülür kılar. Söz öykülerde, anılarda ve gündelik anlatılarda kullanılır. Kalıp bir tanığın gözünden de kurulur: onu görünce beti benzi attı. Kişi kendi korkusunu anlatırken de bu kalıbı kullanabilir. Değişim kısa sürebilir; kişi toparlanınca yüzüne renk geri gelir.
Örnek Cümleler
- Karanlık sokakta arkasından hırlayan köpeği görünce çocuğun beti benzi attı.
- Hastaneden gelen telefonu dinleyen annenin beti benzi kül kesildi, elindeki bardak yere düştü.
- Sınav kâğıdını teslim ettikten sonra bir soruyu boş bıraktığını fark eden öğrencinin beti benzi uçtu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bet yüz, çehre; benz ise beniz, yani yüzün rengi demektir. İkisi bir arada yüzü ve rengini birlikte anlatır. Kalıp bu ikisinin birden gidişini söyleyerek korkunun yüze nasıl yansıdığını güçlü bir biçimde gösterir.
Beti benzi kalmamak, yüzün sararıp solmasını anlatır; sebep bir hastalık da olabilir, bir yorgunluk da. Beti benzi atmak ise bu solgunluğa bir korkuyu da katar. Birinde renk yavaşça gidebilir, ötekinde bir sarsıntıyla birden çekilir.
Kül kesilmek ve kireç kesilmek, yüzün rengini somut bir maddeye benzettiği için daha güçlü bir görüntü kurar. Uçmak, rengin bir anda kaybolduğunu düşündürür. Atmak ve solmak ise daha yalın söyleyişlerdir.