Anlamı
kendine benzemez olmak.
Detaylı Açıklama
Benliğinden çıkmak, kendine benzemez olmaktır. Kişi alışılmış huyunu, tavrını ya da duruşunu yitirir; tanıyanlar onu tanıyamaz olur. Değişime bir öfke, bir yas, bir hastalık, bir tutku ya da ani bir zenginlik yol açabilir. Sakin biri bağırıp çağırmaya başlar, cömert biri hesapçı olur, neşeli biri içine kapanır. Söz değişimin yönünü söylemez; ama tanıyanlar bu değişimi yadırgar. Değişen kişi özne olarak anılır: kardeşim bu olaydan sonra benliğinden çıktı. Söz bir tanıdığın ağzından bir şaşkınlığı ya da bir kaygıyı dile getirebilir. Kişi kendi için de söyleyebilir: o gün benliğimden çıktım, ne yaptığımı bilmiyordum. Kalıp bir romanda bir karakterin dönüşümünü, bir aile konuşmasında bir yakının değişimini anlatabilir. Değişimi fark eden, kişiyi önceden tanıyan biridir.
Örnek Cümleler
- Kızının gurbete gitmesinden sonra benliğinden çıkan kadın, aylarca kimseyle konuşmadı.
- Sakinliğiyle tanınan öğretmen, sınıftaki kavgada benliğinden çıkıp avazı çıktığı kadar bağırdı.
- Piyangodan büyük ikramiye çıkınca benliğinden çıkan esnaf, eski dostlarını tanımaz oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Benlik, bir kişiyi kendisi yapan özellikler bütünüdür; huyu, tavrı, değerleri. Benliğinden çıkan kişi, bu özden dışarı çıkmış gibi olur. Kalıp kişiyi alışılmış hâlinin dışında, başka biri gibi davranırken gösterir.
Kurulabilir. Kişi bir anlık öfkeyle benliğinden çıkıp sonra yatışabilir. Kalıp uzun süren bir değişimi de anlatabilir: bir yastan sonra yıllarca eski neşesini bulamayan biri için de söylenir.
Kendine gelmek, anlamlarından birinde aklı başına gelmektir. Benliğinden çıkan kişinin yeniden eski hâline dönmesi bu sözle anlatılabilir: öfkesi geçince kendine geldi. Biri kişinin kendinden uzaklaşmasını, öteki ona geri dönüşünü anlatır.