Deyim

Benzine Kan Gelmek Ne Demek?

Anlamı

sağlıklı duruma gelmek, canlanmak:
'Yirmi dört saat evvel Allah'tan ziyade Abdülhamit'ten korkan kâtiplerin henüz benizlerine kan gelmemişti.' -Ö. Seyfettin.

Detaylı Açıklama

Benzine kan gelmek, sağlıklı duruma gelmek, canlanmaktır. Kişinin yüzü pembeleşir, bakışı canlanır. Toparlanma bir hastalıktan, bir açlıktan, soğuk bir gecede üşümekten ya da büyük bir korkudan sonra gelebilir. Yüz, iç hâlin ilk göründüğü yer olarak düşünülür; kan geri geldiğinde kişi de kendine gelir. Ömer Seyfettin'in bir eserinde kalıp olumsuz biçimiyle geçer. Söz bir iyileşmenin başladığını ya da tamamlandığını haber verebilir. Bir yakının iyileşmesini izleyen kişi bu sözle rahatladığını belli eder. Kalıp bir hastane odasında, bir kurtarma sonrasında ya da bir bekleyişin bitiminde kurulabilir. Canlanmak, kişinin yeniden konuşmaya, gülmeye, işine dönmeye başlamasıdır. Toparlanan kişi iyelik ekiyle anılır: yolcuların benizlerine kan geldi. Söz bir sıkıntının geride kaldığını, yüzün bunu artık açığa vurduğunu anlatır.

Örnek Cümleler

  1. Buz gibi dereden çıkarılan çocuğu battaniyeye sardılar, yarım saat sonra benzine kan geldi.
  2. Grip yüzünden bir hafta yatan kardeşimin benzine ancak pazartesi kan geldi.
  3. Sınav sonuçları açıklanıp adını listede görünce benzine kan geldi, derin bir nefes aldı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Ömer Seyfettin'in cümlesinde kâtipler yirmi dört saat önce Allah'tan çok Abdülhamit'ten korkmaktadır ve benizlerine henüz kan gelmemiştir. Burada kan gelmesi, korkunun etkisinden kurtulup kendine gelmektir. Olumsuz kuruluş, sarsıntının hâlâ sürdüğünü gösterir.

Kullanılır. Korku, sıkıntı ya da uzun bir bekleyiş de yüzü soldurur; bunlar geçince benize kan gelir. Kalıp bedenin olduğu kadar bir ruh hâlinin de düzelmesini anlatabilir. Korkudan titreyen biri sakinleşince de benzine kan geldi denir.

Kan benize gelir; yani yüz, kanın ulaştığı yerdir. Bu kuruluş, canlılığı yüze yürüyen bir şey gibi anlatır. Olumsuz ve soru biçimleri de bu yapıyla kurulur: benzine kan geldi mi, henüz gelmedi.