Deyim

Beton gibi Ne Demek?

Anlamı

1) çok sağlam, dayanıklı, sert; 2) güçlü:
'Yere hem tüy gibi hafif hem de beton gibi sağlam basabilmek.' -H. Taner.

Detaylı Açıklama

Beton gibi iki anlamda kullanılır. Birincisi çok sağlam, dayanıklı ve serttir; ikincisi güçlüdür. Birinci anlamda söz bir yapıyı, bir zemini, bir eşyayı ya da bayatlamış bir yiyeceği niteleyebilir. Kuruyan toprak, taşlaşan ekmek ya da sarsılmayan bir duvar beton gibi olabilir. İkinci anlamda söz bir bedenin ya da bir kasın gücünü anlatır; bir güreşçinin kolu, bir hamalın sırtı böyle nitelenebilir. Haldun Taner'in bir eserinde kalıp, sağlam basmayı anlatan bir cümlede geçer. Beton dökülüp donduktan sonra biçimi değişmez; benzetme bu katılığı ve direnci nesneye ya da kişiye aktarır. Söz ad önünde de kullanılır: beton gibi bir bilek, beton gibi bir savunma. Kalıp olmak fiiliyle de kurulur: yağmursuz kalan toprak beton gibi oldu.

Örnek Cümleler

  1. Aylardır yağmur yüzü görmeyen tarla beton gibi olmuştu, çapa toprağa girmiyordu.
  2. Sabahtan kalan ekmek akşama beton gibi sertleşmişti, çocuk dişleriyle koparamadı.
  3. Pehlivanın beton gibi kolları rakibini kavrayınca kimse sonuçtan şüphe etmedi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Yere hem tüy gibi hafif hem de beton gibi sağlam basabilmek cümlesi, iki karşıt niteliği birlikte ister. Tüy hafifliği, beton ise sağlamlığı temsil eder. Cümle, kişinin hem çevik hem de yere sıkı basan biri olmasını düşler.

Nitelenen şeyden anlaşılır. Toprak, duvar ya da ekmek nitelendiğinde sağlamlık ve sertlik öne çıkar. Bir kolu, bir bacağı ya da bir bedeni anlatırken ise güç anlatılır. İki anlam bir arada da sezilebilir: beton gibi bir bilek hem serttir hem güçlüdür.

Taşıyabilir. Yumuşak olması gereken bir şey, örneğin ekmek ya da yatak için kullanıldığında sertlik bir kusurdur. Ama bir yapı ya da bir beden için sağlamlık ve güç övülen niteliklerdir. Değerlendirme nitelenen şeye göre değişir.