Deyim

Beyaza Çekmek Ne Demek?

Anlamı

yazıyı temize çekmek:
'Dört satırlık bir beyaza çekmek için de kan terlere batar.' -H. R. Gürpınar.

Detaylı Açıklama

Beyaza çekmek, yazıyı temize çekmektir. Kişi önce bir müsvedde yazar; üzerinde çizer, düzeltir, ekler. Yazı son biçimini alınca onu temiz bir kâğıda yeniden geçirir. Beyaz, üzerinde karalama bulunmayan temiz kâğıdı anlatır. Bir mektup, bir dilekçe, bir ödev ya da bir roman beyaza çekilebilir. Yazı işinin zahmetini anlatan bir cümlede kalıba Hüseyin Rahmi Gürpınar'da rastlanır. Kalıbın nesnesi yazıdır ve belirtme ekiyle kurulabilir: mektubu beyaza çekti. Beyaza çekilen metin okunaklı, düzenli ve başkasına verilmeye hazırdır. Kalıbın öznesi yazıyı yazan kişi de olabilir, onun yerine temize geçiren bir kâtip de. Kişi yazıyı beyaza çekerken son bir okuma yapar ve küçük hataları da düzeltir.

Örnek Cümleler

  1. Kompozisyonunu müsveddede bitiren öğrenci, akşam masaya oturup yazısını dikkatle beyaza çekti.
  2. Arzuhalci, köylünün anlattıklarını önce kurşun kalemle karaladı, sonra dilekçeyi beyaza çekti.
  3. Romanın son bölümünü üç kez düzelten yazar, yayıncıya göndermeden önce bütün metni beyaza çekti.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Dört satırlık bir beyaza çekmek için de kan terlere batar cümlesi, kısa bir yazıyı temize geçirmenin bile birine büyük zahmet verdiğini anlatır. Kan terlere batmak abartısı, yazı işinin o kişi için ne kadar ağır olduğunu gösterir.

Anlamca aynıdır; temize çekmek, bir yazının karalamasını temiz olarak yazmaktır. Beyaza çekmek bu işi kâğıdın rengiyle anlatır. İki kalıp aynı işi, biri temizliğe, öteki beyaz kâğıda bakarak adlandırır.

Kullanılabilir. Kalıp kâğıttaki müsveddeyi temiz bir kâğıda geçirme görüntüsüne dayanır. Dilekçe, mektup ya da ödev gibi elden çıkacak bir metin bugün ekranda da önce taslak olarak yazılabilir; onu son biçimine getirmek de bu görüntüyle anlatılabilir.