Deyim

Biber gibi Yanmak Ne Demek?

Anlamı

1) deri, göz vb. çok acımak; 2) çok üzülmek, dertlenmek.

Detaylı Açıklama

Biber gibi yanmak iki anlamda kullanılır. Birincisi derinin, gözün ya da bir organın çok acımasıdır. İkincisi çok üzülmek, dertlenmektir. Birinci anlamda sebep bir baharat, bir sabun, güneş ya da hafif bir yanık olabilir. Güneşte kalan sırt, soğan doğrarken sulanan göz ya da tahriş olmuş bir boğaz biber gibi yanabilir. Bu anlamda kişi acıyan yeri yıkar, serinletir ya da ovalar. İkinci anlamda yanan, kişinin içi, yüreğidir. Bir kayıp, bir haksızlık ya da bir özlem bu yangıyı doğurabilir. İki anlamda da acı keskindir ve kişiyi bir süre başka bir şey düşünemez hâle getirir. Gözlerinin yandığını kişi kendisi de söyleyebilir, onu gören biri de. Birinci anlamdaki acı gelip geçebilir; ikinci anlamdaki üzüntü ise uzun sürebilir.

Örnek Cümleler

  1. Denizden sonra güneş kremi sürmeyen çocuğun omuzları akşam biber gibi yanıyordu.
  2. Mutfakta soğan doğrayan kızın gözleri biber gibi yandı, bıçağı bırakıp yüzünü yıkadı.
  3. Tek oğlunu gurbete uğurlayan annenin içi günlerce biber gibi yandı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Bağrı yanmak da üzüntü çekmek, çok acı duymaktır; biber gibi yanmanın ikinci anlamına yakındır. Ama bağrı yanmak acıyı göğse yerleştirir ve susuzluk anlamını da taşır. Biber gibi yanmak ise acının keskinliğini baharat benzetmesiyle anlatır.

Acıyan yer iyelik ekiyle anılır ve cümlenin öznesi olur: gözlerim yanıyor, sırtı yanıyor. İkinci anlamda da aynı yapı kullanılır: içim biber gibi yanıyor. Böylece kalıp acının nerede duyulduğunu açıkça gösterir.

Söylenirse abartılı kaçar. Kalıp derin ve yakıcı bir üzüntü için seçilir; kişi içinde bir yangın varmış gibi acı duyar. Hafif bir can sıkıntısını anlatmak için daha yumuşak sözler uygun düşer.