Anlamı
çekilen sıkıntı artık katlanılamayacak bir duruma gelmek:
'Bıçak kemiğe dayandı mı başkaldırır, canını sakınmaz, hakkını ister.' -A. Ağaoğlu.
Detaylı Açıklama
"Bıçak kemiğe dayanmak" çekilen sıkıntının artık katlanılamaz noktaya varması demektir. İnsan bir süre sabreder, idare eder, alttan alır; ama bir eşik vardır ve o aşıldığında dayanma gücü tükenir. İşte deyim tam o son sınırı gösterir. Özellikle geçim sıkıntısı, haksızlık, baskı ya da uzun süredir biriken sorunlar için kullanılır. İfadenin sertliği, sabrın tamamen tükendiğini ve artık tepkinin kaçınılmaz olduğunu hissettirmesinden gelir. Bu yüzden çoğu zaman bir dönüm noktasını anlatır.
Örnek Cümleler
- Bıçak kemiğe dayandı, işçiler greve gitmek zorunda kaldı.
- Yıllarca sus pus oturdu ama bıçak kemiğe dayanınca isyan etti.
- Bıçak kemiğe dayanmıştı; artık sessiz kalması mümkün değildi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kısaca, çekilen sıkıntı artık katlanılamayacak bir duruma gelmek: 'Bıçak kemiğe dayandı mı başkaldırır, canını sakınmaz, hakkını ister.' -A. Ağaoğlu demektir. Bu deyim, anlatılmak istenen durumu somut ve akılda kalıcı bir benzetmeyle ifade eder.
Evet, günlük konuşmada oldukça yaygın kullanılan bir deyimdir.
Türkiye genelinde bilinen ve kullanılan bir deyimdir. Bölgesel bir sınırlaması yoktur, ancak yerel ağızlarda küçük söyleyiş farkları olabilir. Standart Türkçede yerleşik bir ifadedir.