Deyim

Bile Bile Lades Ne Demek?

Anlamı

1) kötü bir durumu öyle gerektiği için kabullenmiş görünme, bilerek aldanmış görünme:
'Benimki bir yapı meselesi. Ben böyleyim. Benimki bile bile lades. Aldırmıyorum, hoşgörümü kullanıyorum.' -N. Meriç. 2) sonucun kötü olacağını bilse bile bir işe girme.

Detaylı Açıklama

Bile bile lades iki anlamda kullanılır. Birincisi kötü bir durumu öyle gerektiği için kabullenmiş görünmek, bilerek aldanmış görünmektir. İkincisi sonucun kötü olacağını bilse bile bir işe girmektir. Birinci anlamda kişi aldandığını bilir, ama bunu açığa vurmaz; bir uyumu, bir hoşgörüyü ya da bir zorunluluğu gözetir. İkinci anlamda kişi işin kötü biteceğini önceden görür, yine de ona girer. İki anlamda da bilinç ortaktır; kişi neyle karşılaşacağını bilmektedir. Meriç'in bir eserinde kalıp, kişinin kendi tutumunu anlatan bir cümlede geçer. Birinci anlamda söz bir aile içinde, bir dostlukta ya da bir alışverişte kurulabilir; ikinci anlamda ise bir iş kararını anlatır. Söz bir hoşgörüyü de, bir umursamazlığı da taşıyabilir. Kalıp yüklemsiz, bir ünlem gibi de söylenebilir.

Örnek Cümleler

  1. Kayınpederinin her bayram aynı hikâyeyi yeni gibi anlatmasını gülümseyerek dinledi; bile bile lades.
  2. Satıcının fiyatı şişirdiğini anladı ama pazarlık etmeden ödedi; yaşlı adamın ekmek parasıydı, bile bile lades.
  3. Batmakta olan dükkânı devralmanın zarar getireceğini biliyordu, yine de amcasını kırmamak için imzaladı; bile bile lades.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Benimki bir yapı meselesi. Ben böyleyim. Benimki bile bile lades. Aldırmıyorum, hoşgörümü kullanıyorum sözleri, kalıbın birinci anlamını gösterir. Konuşan aldandığını bildiği hâlde bunu dert etmez; tutumunu bir hoşgörü olarak açıklar.

Belayı satın almak, göz göre göre belayı üstüne çekmektir ve ikinci anlama yakındır. Ama bile bile ladesin bir de kabullenmiş görünme anlamı vardır; bu yan öteki kalıpta bulunmaz. Ton da ayrılabilir: biri kınamaya, öteki hoşgörüye açıktır.

Lades bir oyunun adıdır; lades tutuşmak bu oyuna başlamaktır. Kalıp bu oyunu anarak durumu bir yenilgi gibi gösterir: kişi oyunu bilerek kaybetmiş gibidir. Bile bile ikilemesi de bu bilinci pekiştirir.