Anlamı
açık, anlaşılır bir biçimde konuşmamak.
Detaylı Açıklama
Bilmece gibi konuşmak, açık, anlaşılır bir biçimde konuşmamaktır. Konuşan söyleyeceğini doğrudan ve açıkça söylemez; dinleyen ne kastedildiğini çözmeye çalışır. Bu bir çekinmeden, bir sırrı saklama isteğinden, bir sitemden ya da bir alışkanlıktan doğabilir. Söz bir yakınma taşır; dinleyen açık bir cevap bekler: bilmece gibi konuşma, ne demek istediğini söyle. Kalıp bir kişinin bir defalık konuşmasını da, genel bir huyunu da anlatabilir. Bir aile sofrasında, bir iş görüşmesinde ya da bir sorguda böyle bir konuşma yaşanabilir. Bilmece gibi konuşan kişi kimi zaman bilerek gizler, kimi zaman ne demek istediğini kendisi de bilmez. Kalıp şimdiki zamanla da kurulur: yine bilmece gibi konuşuyorsun.
Örnek Cümleler
- Toplantı bitince müdür terfi hakkında bilmece gibi konuştu; kimse ne demek istediğini anlamadı.
- Annesi neden üzgün olduğunu sorunca genç kız bilmece gibi konuştu, asıl meseleyi söylemedi.
- Falcı kadın, geleceğe dair her soruya bilmece gibi konuşarak cevap veriyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bilmece, cevabı açıkça söylenmeyen, ipuçlarıyla sorulan bir sorudur; dinleyen onu çözmeye çalışır. Kalıp bir konuşmayı bu oyuna benzetir: söylenen söz, çözülmesi gereken bir soru gibi ortada kalır.
Lafı dolandırmak sözü uzatmaktır; konuşan asıl konuya varmadan oyalanır. Bilmece gibi konuşmak ise anlaşılır biçimde konuşmamaktır; söz kısa da olabilir, ama kapalıdır. Biri uzunluğu, öteki kapalılığı öne çıkarır.
Bu atasözü üstü kapalı laflar etmemeyi, ne denecekse açıkça söylemeyi öğütler. Bilmece gibi konuşmak ise tam bu öğüde aykırı bir konuşmayı anlatır. Atasözü, bilmece gibi konuşana verilebilecek cevabı taşır.