Atasözü

Bin İşçi, bir Başçı Ne Demek?

Anlamı

her işe, baş olacak bir kimse gerekir.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, her işe baş olacak bir kimsenin gerektiğini anlatır. Söz bir karşıtlık kurar: işçiler bin kişi olabilir, ama onları yönetecek kişi birdir. İşin büyüklüğü ne olursa olsun, bir yön veren olmadan emek dağılabilir. Söz bir şantiyede, bir tarlada, bir mutfakta ya da bir toplulukta söylenebilir. Atasözü işçinin emeğini küçümsemez; yalnız bir yönetimin gerekliliğini anlatır. Baş olacak kişinin kim olacağını atasözü söylemez; bir usta, bir yönetici ya da bir aile büyüğü olabilir. Söz, başsız kalan bir işin karışıklığını anlatırken de söylenebilir. Atasözü bir öğüt olarak da, olup biteni açıklayan bir gözlem olarak da kurulabilir. Söz iş bölümünün ve düzenin önemini kısa bir yoldan hatırlatır.

Örnek Cümleler

  1. Yüz işçinin çalıştığı şantiyede usta hastalanınca kimse ne yapacağını bilemedi; bin işçi, bir başçı.
  2. Köyün imecesi, yaşlı muhtar işleri bölüştürünce bir günde bitti; bin işçi, bir başçı.
  3. Düğün mutfağında herkes bir şey pişirmeye kalkınca ortalık karıştı, sonunda teyzem başa geçti; bin işçi, bir başçı.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Başçı, bir işin başında duran, onu yönlendiren kişidir; işi bölüştürür, sırasını belirler, işçilere ne yapacaklarını söyler. Atasözünde işçilerin karşısına konan tek kişi odur; bütün işin düzeni onun elinden geçer.

İki kaptan bir gemiyi batırır, bir işin iki kişi tarafından yürütülemeyeceğini söyler. Bin işçi, bir başçı ise işin başında bir kişinin bulunması gerektiğini anlatır. İki atasözü aynı düşünceyi, birinin fazlası, ötekinin eksiği üzerinden dile getirir.

Bin, çokluğu anlatan bir abartıdır. İşçilerin sayısı ne kadar artarsa artsın, başçının sayısı birdir. Bu karşıtlık, çokluğun tek başına bir işi yürütmeye yetmediğini ve bir düzenin gerektiğini gösterir.