Anlamı
atın yürüyüşü binicisinin yönetimine bağlı olduğu gibi bir işin gidişi de iş başındakinin bilgisine ve çabasına bağlıdır.
Detaylı Açıklama
At, adımına göre değil, adamına göre yürür atasözü, atın yürüyüşünün binicisinin yönetimine bağlı olduğu gibi bir işin gidişinin de iş başındakinin bilgisine ve çabasına bağlı olduğunu anlatır. Söz iki ölçüyü karşı karşıya koyar: atın kendi adımı ile onu süren adamın idaresi. Belirleyici olan ikincisidir. Aynı at, usta bir binicinin elinde rahat yürür, acemi elinde huysuzlanır. Atasözü bu görüntüyü işe uygular; aynı araç, aynı yol, aynı imkân farklı ellerde farklı sonuç verir. İş başındakinden iki şey beklenir: bilgi ve çaba. Söz olumsuzlukla kurulur; önce adımın belirleyici olmadığı söylenir, sonra adamın belirleyici olduğu bildirilir. Bu kuruluş vurguyu ikinciye yükler. Atasözü sonucun sorumluluğunun nerede aranacağını gösterir; iyi gidiş de kötü gidiş de aynı yere bağlanır.
Örnek Cümleler
- Aynı tezgâh, aynı işçi; usta değişince iş düzeldi. At, adımına göre değil, adamına göre yürür.
- Araç yeniydi ama sürücü acemiydi; at, adımına göre değil, adamına göre yürür.
- At, adımına göre değil, adamına göre yürür; ekibi suçlamadan önce başındakine bak.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Atın kendi adımını ve onu süren adamın idaresini karşılaştırır. Atasözü belirleyici olanın ikincisi olduğunu bildirir. Aynı at, farklı binicilerin elinde farklı yürür; söz bu farkı işin gidişine uygular.
İş başındakinin bilgisini ve çabasını anar. Atasözü ikisini birlikte söyler; hangisinin eksik kaldığı durumda ne olacağını ayrı ayrı bildirmez. Belirleyici olan, işi yönetenin bu iki yandan yeterliliğidir.
Göstermez. Atasözü sorumluluğun nerede aranacağını bildirir; kötü giden bir işin nasıl düzeltileceğini söylemez. Kişinin değiştirilmesi ya da yetiştirilmesi gerektiği de sözde yer almaz; atasözü yalnız farkın nereden doğduğunu gösterir.