Anlamı
yaşanan olaylar, öğütlerden çok daha etkilidir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, yaşanan olayların öğütlerden çok daha etkili olduğunu anlatır. Kişi kendisine verilen öğütleri dinlemeyebilir; ama başına gelen bir sıkıntı ona aynı şeyi öğretebilir. Musibetin büyüklüğü atasözünde belirtilmez; küçük bir kaza da ders olabilir. Söz bir kazadan, bir zarardan ya da bir yanılgıdan sonra söylenebilir. Söz bir öğüt verenin yakınması olarak da duyulabilir: söylediklerim yetmedi, başına gelen öğretti. Yeğdir yüklemi bir karşılaştırma bildirir: biri ötekinden daha iyidir. Söz bir anne babanın, bir öğretmenin ya da bir ustanın ağzından çıkabilir. Öğüt verilen kişi genç de olabilir, yaşlı da; ders alan, yaşadığından öğrenir. Atasözü bini bire karşı tartarak etkinin ölçüsünü çokluktan değil, derinlikten alır.
Örnek Cümleler
- Yıllarca emniyet kemeri tak diye uyarılan dayım, küçük bir kazadan sonra kemeri hiç çıkarmaz oldu; bin nasihatten bir musibet yeğdir.
- Öğretmeninin uyarılarına rağmen ödevlerini aksatan öğrenci, sınıfta kalınca derslerine sarıldı; bin nasihatten bir musibet yeğdir.
- Kredi kartını ölçüsüzce kullanan genç, icra kâğıdı gelince harcamalarını kıstı; bin nasihatten bir musibet yeğdir.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Nasihat dışarıdan gelen bir sözdür; musibet ise kişinin kendi yaşadığı kötü bir olaydır. Atasözü yaşantının sözden daha derin iz bıraktığını söyler. Bu yüzden bin söz, tek bir olayın karşısında hafif kalır.
Yoktur; iki atasözü aynı anlamı taşır. Birinde musibet, ötekinde felaket sözcüğü kullanılır; ikisi de başa gelen kötü bir olayı anlatır. Sıralama da farklıdır: biri olayla, öteki öğütle başlar.
Değildir. Atasözü kötü olayı dilemez; yalnız onun öğretici gücünü gösterir. Söz, öğüde kulak vermemenin bir bedeli olduğunu da hatırlatır. Öğüdü zamanında dinleyen kişi ise bu bedeli hiç ödemeyebilir.