Anlamı
1) bir konu üzerinde bir öğrenci yetkili bir kimseden bilgi edinmek; 2) mec. bir olaydan deneyim kazanmak, ibret almak:
'Demokrasiyle ilgili sorunlara tanık olmuş ve önemli dersler almıştı.' -H. Topuz.
Detaylı Açıklama
Ders almak, bir yandan öğretmenden ya da yetkili bir kişiden bilgi edinmek, öte yandan yaşanan bir olaydan ibret çıkarıp tecrübe kazanmak anlamında kullanılan çift yönlü bir deyimdir. İlk anlamı eğitim hayatına bağlıdır; öğrenci bir konuyu öğrenmek için ders alır. İkinci anlamı ise hayatın öğreticiliğine açılır: insan yaptığı bir hatadan, gördüğü bir olaydan, başkasının yaşadığı bir sonuçtan ders alabilir. Bu ikinci kullanım deyime asıl derinliğini verir. Çünkü burada sınıf yoktur ama öğrenme vardır. Deyim, bilgi ile tecrübeyi aynı çatı altında toplar. Günlük dilde çok yaygındır; hem okul hem hayat konuşmalarında rahatça yer bulur. Öğrenmenin yalnız kitapla değil, yaşanmışlıkla da mümkün olduğunu kısa biçimde anlatır.
Örnek Cümleler
- Yeni dönem başlamadan haftada üç gün özel matematik dersi aldı.
- Geçen yıl yaptığı büyük hatadan ciddi ve kalıcı bir ders aldı.
- Başkalarının yanlışından ders aldı ve aynı hataya bir daha düşmedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü biri resmî eğitimden, diğeri yaşam tecrübesinden öğrenmeyi anlatır. Böylece ders almak yalnız sınıf içi bilgiye değil, hayattan çıkarılan sonuca da bağlanır. Çünkü söz hem somut öğrenimi hem de yaşanan olaydan ibret ve sonuç çıkarma boyutunu birleştirir.
İnsanın yaşanan olaydan sonuç çıkardığını ve aynı hatayı yinelememek için zihninde bir kayıt oluşturduğunu gösterir. Bu, olgunlaşma belirtisi olarak da görülebilir. Mecazda insanın yaşadığı olaydan sonuç çıkarıp bir daha aynı hataya düşmemesi gerektiğini gösterir.
Hata sonrası farkındalık, başarısızlıktan öğrenme ve başkasının yaşadığından pay çıkarma durumlarında özellikle güçlü durur. Çünkü burada öğrenme bedelle kazanılmıştır. Hata, kayıp, uyarı ve kırılma anlarından sonra söylenirken özellikle güçlü durur.