Deyim

Ders Almak Ne Demek?

Anlamı

1) bir konu üzerinde bir öğrenci yetkili bir kimseden bilgi edinmek; 2) mec. bir olaydan deneyim kazanmak, ibret almak:
'Demokrasiyle ilgili sorunlara tanık olmuş ve önemli dersler almıştı.' -H. Topuz.

Detaylı Açıklama

Ders almanın sözlükte biri öğrenimle, öteki yaşantıyla ilgili iki anlamı vardır. İlkinde öğrenci, belli bir alanda yetkili bir kimseden bilgi edinir. Bilgiyi veren bir öğretmen, bir çalgı ustası ya da bir antrenör olabilir; öğrenilen şey bir dil, bir zanaat ya da bir spor dalıdır. Bu anlamda kalıba alanın adı eklenebilir: keman dersi almak. İkinci anlam mecazdır: bir olaydan deneyim kazanmak, ibret almak. Burada öğreten bir kişi değil, yaşanan olaydır. Olay bir hata, bir kayıp, bir kaza ya da başkasının başına gelen bir şey olabilir. Bu anlamda ders çıkarılan olay ayrılma ekiyle anılabilir: bu yenilgiden ders almak. Öğretenin bir insan mı yoksa bir olay mı olduğu, cümlenin hangi anlama yaslandığını belli eder.

Örnek Cümleler

  1. Emekli öğretmen Nuri Bey, müzik okulunda haftada iki gün bir ustadan ud dersi alıyor.
  2. Geçen kış faturayı geç ödeyip elektriği kesilen Ayşe bundan ders aldı, artık ödemeleri otomatik talimata bağladı.
  3. Komşusunun eski kilidini hırsızın kolayca kırdığını gören Murat bu olaydan ders alıp kendi kapısına çelik kilit taktırdı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

İkinci, mecaz anlamı örnekler: Demokrasiyle ilgili sorunlara tanık olmuş ve önemli dersler almıştı. Cümlede ders veren bir kişi yoktur; dersler tanık olunan sorunlardan çıkarılır. Kalıp burada çoğul ve bir sıfatla birlikte kullanılmıştır: önemli dersler.

Sözlük ibret almayı kısaca ders almak diye açıklar. Ders almanın ikinci anlamı da bir olaydan deneyim kazanmak, ibret almaktır. İki kalıp bu anlamda örtüşür; ders almanın birinci anlamı ise öğrenimle ilgilidir ve ibret almada yoktur.

Atasözü, kişinin her yanlış davranışının acı sonucundan bir ders alması gerektiğini söyler. Ders almanın ikinci anlamı da bir olaydan deneyim kazanmaktır. Atasözü ders alınacak olayı kişinin kendi yanlışıyla sınırlar; deyimde olay başkasının başına gelmiş de olabilir.