Anlamı
sürekli telkinlerle bir kişinin bilinç altına birtakım inançlar, duygular yerleştirilebilir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, sürekli telkinlerle bir kişinin bilinçaltına birtakım inançlar ve duygular yerleştirilebileceğini anlatır. Bir kişiye her gün aynı söz söylenirse o söz bir süre sonra onun kendi düşüncesine dönüşebilir. Kalıbın deli dersen deli, akıllı dersen akıllı olur diyen uzun bir biçimi de vardır. Bir çocuğa sürekli beceriksiz denmesi ya da bir çalışana her gün başarılı olduğunun söylenmesi bu sözle anlatılabilir. Atasözü yerleşen düşüncenin doğru olup olmadığını sormaz; yalnız tekrarın gücünü gösterir. Söz bir aile içinde, bir okulda ya da bir iş yerinde yaşananları yorumlarken akla gelir. Telkini yapan bir anne baba, bir öğretmen, bir arkadaş ya da bir çevre olabilir.
Örnek Cümleler
- Annesi yıllarca ona beceriksiz deyince kız gerçekten elinden hiçbir iş gelmediğine inandı; bir adama kırk gün deli dersen deli, akıllı dersen akıllı olur.
- Antrenörü her maçtan önce ona en iyi kalecinin kendisi olduğunu söyledi, çocuk zamanla kendine güvenmeye başladı; bir adama kırk gün ne dersen o olur.
- Komşular her gün evin uğursuz olduğunu anlatınca yeni kiracı da sonunda buna inandı; bir adama kırk gün ne dersen o olur.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Kırk gün, bir sözün bir kez değil, gün be gün tekrarlandığı uzun bir süreyi anlatır. Atasözü telkinin gücünü bu sürekliliğe bağlar: tek bir söz unutulabilir, her gün söylenen ise yerleşir. Sayı kesin bir süre bildirmez.
Geçerlidir. Atasözünün uzun biçimi bunu açıkça söyler: deli dersen deli, akıllı dersen akıllı olur. Sürekli övülen, cesaretlendirilen biri de bu sözlere zamanla inanabilir ve kendine güveni artabilir.
Birinin sözlerden etkilendiğini anlatırken de, birine sürekli bir şey söyleyen kişiyi uyarırken de söylenebilir. İlk durumda söz bir açıklamadır, ikincisinde bir ikaz. İki durumda da sözlerin kişide bıraktığı iz konuşulur.