Anlamı
bir kişiye inanlar, onu olduğundan çok üstün görürler ve onda olağanüstü özellikler bulunduğuna herkesi inandırmak isterler.
Detaylı Açıklama
Şeyh uçmaz, müridi uçurur atasözü, bir kimseye aşırı bağlanan, ona körü körüne inananların onu olduğundan çok daha üstün, olağanüstü göstermeye çalıştığını anlatır. Şeyhin kendisi uçtuğunu söylemese bile, ona inanan müritler onun uçtuğunu, olağanüstü işler yaptığını söyleyip herkesi buna inandırmaya uğraşır. Söz, bir kişiye duyulan aşırı hayranlığın, onun çevresindekilerce abartılıp efsaneleştirilmesini eleştirir. Sıradan bir insanı, kendi çıkarları ya da bağlılıkları yüzünden üstün, kutsal, kusursuz gibi gösteren yandaşlar bu sözle dile getirilir. Bir uyarı sözün derininde saklıdır: bir kişiye yüklenen olağanüstü özellikler çoğu zaman ona inananların abartısı ve efsaneleştirmesidir. Bir kimseye aşırı bağlananların onu olduğundan çok üstün gösterip herkesi buna inandırmaya çalışmasını anlatan bir atasözüdür.
Şeyh Uçmaz, Müridi Uçurur Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Adamı göklere çıkaranlar aslında hep çevresindekiler; şeyh uçmaz, müridi uçurur derler.
- Onun kerametlerini hep başkaları anlatıyor; şeyh uçmaz, müridi uçurur derler.
- Sıradan biriyken onu koca bir efsane yaptılar; şeyh uçmaz, müridi uçurur.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bir kimseye aşırı bağlanan, ona körü körüne inanan yandaşları eleştirir. Bunlar, sıradan bir insanı üstün, kutsal, olağanüstü gibi göstermeye çalışır. Söz, bir kişiye duyulan aşırı hayranlığın onu abartıp efsaneleştirmesini yerer.
Atasözüne göre şeyhin kendisi uçtuğunu, olağanüstü işler yaptığını söylemese bile, ona inanan müritler bunu söyler. Yani abartı çoğu zaman kişinin kendisinden değil, ona inananlardan gelir; olağanüstülüğü yandaşlar abartır ve yayar.
Bir kişiye yüklenen olağanüstü özelliklerin çoğu zaman ona inananların abartısı ve efsaneleştirmesi olduğu uyarısını taşır. Söz, kişileri körü körüne yüceltmemeye, abartılı övgülere kuşkuyla bakmaya çağırır; hayranlığın gerçeği nasıl çarpıttığını hatırlatır.