Deyim

Bir Ben, bir de Allah Bilir Ne Demek?

Anlamı

'çok sıkıntı içindeyim' anlamında kullanılan bir söz:
'Üç aydan üç aya maaş alıyoruz. Üç ayın sonunu nasıl bulduğumuzu bir biz biliriz, bir de Allah bilir.' -M. Yesari.

Detaylı Açıklama

Bir ben, bir de Allah bilir, çok sıkıntı içinde olduğunu anlatmak için kullanılan bir sözdür. Konuşan çektiği sıkıntıyı kendisinden ve Tanrı'dan başka kimsenin bilmediğini söyler. Kalıp çoğul biçimde de kurulabilir: bir biz biliriz, bir de Allah bilir. Yesari'nin bir eserinde kalıbın çoğul biçimi geçer. Sıkıntı bir geçim darlığı, bir hastalık, bir kayıp ya da uzun bir bekleyiş olabilir. Söz bir yakınmayı taşır ve konuşan dinleyenden bir anlayış bekler. Kalıp geçmiş bir dönemi anlatırken de kullanılır: o yılları nasıl geçirdik, bir ben bilirim, bir de Allah. Konuşan kimseye seslenmeyebilir; söz kendi kendine söylenmiş bir iç çekiş de olabilir. Söz gündelik konuşmada, teklifsiz bir sohbette duyulur.

Örnek Cümleler

  1. Kocam işsiz kaldığında üç çocukla o kışı nasıl geçirdiğimi bir ben, bir de Allah bilir, dedi yaşlı kadın.
  2. Hastanede annemin başında geçen o iki ayı bir ben, bir de Allah bilir.
  3. Dükkân batınca borçları nasıl kapattığımı bir ben, bir de Allah bilir.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Üç aydan üç aya maaş alıyoruz. Üç ayın sonunu nasıl bulduğumuzu bir biz biliriz, bir de Allah bilir cümleleri, maaşı geç alan birinin geçim sıkıntısını anlatır. Kalıp burada biz kişisiyle kurulmuştur; konuşan sıkıntıyı başkalarıyla birlikte çektiğini söyler.

Vermez. Konuşan neler yaşadığını sıralamaz; sıkıntının büyüklüğünü bu kısa sözle anlatır. Dinleyen ayrıntıyı bilmese de sıkıntının ağırlığını sezer. Ayrıntının söylenmemesi, sıkıntının anlatılamayacak kadar büyük olduğunu da düşündürebilir.

İki söz de sıkıntıyı en iyi onu çekenin bildiğini anlatır. Hekimden sorma, çekenden sor bunu genel bir yargı olarak söyler. Bir ben, bir de Allah bilir ise konuşanın kendi sıkıntısını anlatırken kurduğu bir sözdür.