Deyim

Bir Boydan bir Boya Ne Demek?

Anlamı

bir yerin bir ucundan öbür ucuna kadar, baştan başa:
'Önce, bir boydan bir boya sokağı gözden geçirdik.' -E. Bener.

Detaylı Açıklama

Bir boydan bir boya, bir yerin bir ucundan öbür ucuna kadar, baştan başa anlamındadır. Bener'in bir eserinde de kalıp geçer. Söz bir caddeyi, bir salonu, bir bahçeyi ya da uzun bir koridoru anlatırken akla gelir. Bir park, bir pazar yeri ya da bir köy meydanı da bu sözle anılabilir. Kalıp yürümek, bakmak, taramak, döşemek gibi fiillerle kurulur: salonu bir boydan bir boya halıyla döşedi. Söz alanın bir ucu ile öbür ucu arasında bir çizgi çizer. Kalıp betimlemeye bir hareket katar; okur gözüyle yeri baştan sona izler. Gündelik konuşmada da, bir öykünün betimlemesinde de yer bulur. Söz yerin adını cümlenin nesnesi ya da tümleci olarak alır.

Örnek Cümleler

  1. Yeni kiracı taşınmadan önce koridoru bir boydan bir boya yeni bir halıyla döşedi.
  2. Polis, kaybolan çocuğu aramak için çarşıyı bir boydan bir boya taradı.
  3. Sabah yürüyüşünde sahil yolunu bir boydan bir boya yürüyüp eve döndük.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Önce, bir boydan bir boya sokağı gözden geçirdik cümlesi, sokağın bir ucundan öbür ucuna kadar dikkatle bakıldığını anlatır. Önce sözcüğü bu bakışın başka bir işten önce yapıldığını gösterir.

Boy burada bir şeyin uzunluğunu anlatır. Kalıp bir yerin bu uzunluğu boyunca uzanan bütününü kapsar: bir uçtan başlar, öbür uçta biter. Bu yüzden söz uzun bir sokak, bir koridor ya da bir sahil için kolayca kurulur.

Bir uçtan öbür uca uzanan mesafeyi vurgular. Çarşıyı bir boydan bir boya tarayan polis onu baştan sona geçmiştir; ama her köşeye bakılıp bakılmadığı cümlenin öteki öğelerinden anlaşılır.