Anlamı
bütünüyle denk olmak.
Detaylı Açıklama
Bir çekirdek geri kalmamak, bütünüyle denk olmaktır. Söz iki kişi ya da iki şey arasındaki eşitliği anlatır. Kalıp güçte, bilgide, ustalıkta, güzellikte ya da bir davranışta denkliği anlatabilir. Söz bir karşılaştırma içinde kurulur ve karşılaştırılan taraf -dan ekiyle anılır: ağabeyinden bir çekirdek geri kalmaz. Denklik iyi bir nitelikte de, kötü bir huyda da olabilir. Söz bir ustayla çırağını, iki kardeşi ya da iki rakibi karşılaştırırken akla gelir. Söz iki tarafı aynı terazide tartar ve kefelerin dengede durduğunu söyler. Kalıp geniş zamanla bir niteliği, geçmiş zamanla bir olaydaki eşitliği anlatır. Söz bir şaşkınlığı, bir takdiri ya da bir takılmayı taşıyabilir. Karşılaştırmanın hangi konuda yapıldığını cümlenin gerisi gösterir.
Örnek Cümleler
- Yeni yetişen çırak, tahta oymada ustasından bir çekirdek geri kalmıyordu.
- Küçük kız yaramazlıkta ağabeyinden bir çekirdek geri kalmaz, bütün mahalleyi ayağa kaldırırdı.
- Final maçında iki takım da birbirinden bir çekirdek geri kalmadı, kupanın sahibini penaltılar belirledi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çekirdek küçük ve önemsiz görünen bir şeydir. Kalıp aradaki farkın bu kadarını bile yok sayarak denkliğin tam olduğunu anlatır. Ölçünün küçüklüğü, eşitliği abartıyla ve gözle görülür bir biçimde vurgular.
Geri kalmamak, birinin ötekinin gerisinde olmadığını söyler; bu da onların denk olduğu anlamına gelir. Olumsuz kuruluş eşitliği bir eksikliğin yokluğu olarak anlatır. Söz bu yüzden övgü olarak da duyulabilir.
Bir elmanın yarısı o yarısı bu, iki kişinin birbirine çok benzediğini anlatır. Bir çekirdek geri kalmamak ise bir nitelikte birinin ötekinden geride olmadığını, ona denk olduğunu anlatır. Biri benzerliği, öteki denkliği öne çıkarır.