Deyim

Bir Elle Verdiğini Öbür Elle Almak Ne Demek?

Anlamı

yapar göründüğü bir iyiliği, sağladığı bir çıkarla ödetmek.

Detaylı Açıklama

Bir elle verdiğini öbür elle almak, yapar göründüğü bir iyiliği sağladığı bir çıkarla ödetmektir. Kişi bir yandan yardım eder gibi görünür, öbür yandan bu yardımın karşılığını bir çıkarla geri alır. Görüntüde iki el ters iş görür: biri verir, öbürü geri alır. İyilik bir borç, bir iş, bir indirim ya da bir kolaylık olabilir; karşılığı bir faiz, bir hizmet ya da bir kazanç olur. Söz bir kınama taşır ve bu davranışı açığa vurur. Kalıp geçmiş zamanla bir olayı anlatırken de, geniş zamanla bir kişinin huyunu anlatırken de kurulabilir: o hep bir elle verdiğini öbür elle alır. Kalıp bir tüccarı, bir işvereni, bir kurumu ya da bir akrabayı anlatabilir. Kişi kendisine yapılan böyle bir iyiliği de bu sözle anlatabilir.

Örnek Cümleler

  1. Fabrika işçilere servis kurduğunu duyurdu, ama servis ücretini maaşlarından kesti; bir elle verdiğini öbür elle aldı.
  2. Bakkal yaşlı kadına veresiye verdi, sonra borcu iki katı fiyatla deftere yazdı; bir elle verdiğini öbür elle aldı.
  3. Dayım tarlasını bize ucuza kiraladı, ama hasatta ürünün yarısını istedi; bir elle verdiğini öbür elle aldı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Bu söz iyiliğin bir görüntüden ibaret olduğunu bildirir. Dışarıdan bakan bir yardım görür; hesap kapanınca ise iyiliğin bir çıkarla ödetildiği ortaya çıkar. Kalıbın kınadığı, görüntü ile gerçek arasındaki bu açıktır.

İyilik yapar görünen kişinin davranışını anlatır. Kalıbın öznesi verip geri alan kişidir; iyilik gören ise durumu sonradan fark edebilir. Söz bu yüzden bir aldanışın ardından da söylenebilir.

Başına kakmak, yapılan bir iyiliği yüzüne vurarak birini üzmektir. Bir elle verdiğini öbür elle almak ise iyiliğin karşılığını bir çıkarla geri almaktır. Biri iyiliği sözle ödetir, öteki kazançla.