Anlamı
iyilik küçük de olsa unutulmaz.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, küçük de olsa bir iyiliğin unutulmadığını anlatır. Söz bunu bir fincan kahve üzerinden anlatır. Kırk yıl sözü uzun bir süreyi anlatır; kesin bir sayı bildirmez. Atasözünün hatır yerine hak sözcüğüyle kurulan biçimi de vardır. Hatır burada bir iyiliğin kişide bıraktığı saygı ve bağlılıktır. İyilik bir ikram, bir yardım, bir tavsiye ya da zor bir günde uzatılan bir el olabilir. Söz bir iyiliği karşılamak, bir yakına vefa göstermek ya da bir teşekkürü güçlendirmek için söylenebilir. Konuşan kendi gördüğü iyiliği unutmadığını bu sözle belli eder. Atasözü bir öğüt gibi de duyulabilir: yapılan iyilik küçük görülmemeli. Söz bir tanışıklığın, bir dostluğun yıllar sonra hatırlandığı anlarda da kurulabilir.
Örnek Cümleler
- Yıllar önce kendisine bir gece kapısını açan komşusunun düğününe uzak şehirden kalkıp geldi; bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardır.
- İşe ilk başladığında ona çay ısmarlayıp yol gösteren ustayı emekli olunca hiç yalnız bırakmadı; bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardır.
- Öğrenciyken kendisine bir kitap ödünç veren hocasını, profesör olunca ilk konuşmasında andı; bir fincan kahvenin kırk yıl hakkı vardır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bir fincan kahve, misafire sunulan küçük ve sıradan bir ikramdır. Atasözü en küçük iyiliği bu ikramla temsil eder; böyle küçük bir şeyin bile uzun yıllar hatırlandığını söyleyerek iyiliğin değerini büyütür.
İyilik gören kişinin. Atasözü iyilik görenin bunu unutmayacağını söyler; vefa bu hatırlayıştan doğar. İyiliği yapan onu çoktan unutmuş olabilir; atasözünün seslendiği, iyiliği görenin belleğidir. Söz bu yönüyle bir teşekkürün ve bir vefanın dilidir.
Yoktur; iki söz de iyiliğin küçük de olsa unutulmadığını anlatır. Biri kahveyi acılığıyla, öteki fincanıyla anar. Kırk yıl sözü ise iki biçimde de aynı uzun vefayı dile getirir.