Anlamı
küçük de olsa bir iyiliğin değerini bilmeyen, daha büyük iyiliklere layık değildir.
Detaylı Açıklama
Azı bilmeyen çoğu hiç bilmez atasözü, küçük de olsa bir iyiliğin, nimetin ya da değerin kıymetini bilmeyen kişinin daha büyüğüne zaten layık olmadığını anlatır. Buradaki “az”, maddi ya da manevi küçük imkânları; “çok” işe bunun daha geniş ve büyük biçimlerini temsil eder. İnsan elindekinin değerini bilmiyorsa, daha fazlasını elde etmesi de onu olgunlaştırmaz. Atasözü bu yüzden şükür, kanaat ve değer bilme ahlakını öne çıkarır. Günlük hayatta verilen emeği küçümseyen, küçük yardımı hor gören ya da elindekinin kıymetini fark etmeyen kişiler için kullanılır. Sözün temel mantığı, büyüğe ulaşmanın önce küçüğe saygı duymaktan geçtiğidir. İnsan küçük fırsatları, küçük iyilikleri ve küçük imkânları tanımadan daha büyüğünü doğru kullanamaz. Tevazu ve kıymet bilme duygusunu güçlendiren bu atasözü, nankörlüğün yalnız bugünü değil geleceği de kaybettirebileceğini anlatır. Azın değerini bilmenin çokluğun kapısını açtığını sezdirir.
Örnek Cümleler
- Verilen küçük yardımı bile begenmiyor; azı bilmeyen çoğu hiç bilmez.
- Azı bilmeyen çoğu hiç bilmez; küçük iyiliklere teşekkür etmesini bilmeyene daha fazlasını yapma.
- Küçük iyiliklere bile teşekkür etmeli; azı bilmeyen çoğu hiç bilmez.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Küçük yardımı, nimeti ya da fırsatı küçümseyen; elindekinin değerini bilmeyen ve hep daha fazlasını hak gördüğünü sanan davranışı eleştirir.
Çünkü insanın büyük imkânları doğru değerlendirebilmesi için önce küçük olanın kıymetini anlayabilmesi gerekir. İnsan elindekinin değerini bilmiyorsa, daha fazlasını elde etmesi de onu olgunlaştırmaz.
Verilen emeği küçümseyen, küçük desteği yetersiz bulan ya da elindeki imkânı hor gören kişilere yönelik olarak söylenebilir.