Atasözü

Bir Acı Kahvenin Kırk Yıl Hatırı Vardır Ne Demek?

Anlamı

iyilik küçük de olsa unutulmaz.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, küçük de olsa bir iyiliğin unutulmadığını anlatır. Bir fincan acı kahve ikram etmek büyük bir iş değildir; ama onu içen, bu ikramı uzun yıllar anar. Söz iyiliği büyüklüğüyle değil, bıraktığı izle tartar. Kalıbın bir fincan kahvenin diyen biçimi de vardır. Söz bir misafirliğin, bir yardımın ya da eski bir dostluğun anlatıldığı yerde geçer. Kişi yıllar önce gördüğü küçük bir iyiliği anarken bu sözle minnetini dile getirebilir. Söz vefayı da öne çıkarır: kişi gördüğü iyiliği yıllar sonra da hatırlar. İyilik bir ikram, bir yol gösterme, bir gecelik konukluk ya da sıkışık bir anda verilen küçük bir destek olabilir. Söz bir minnet borcunu kısa ve akılda kalır bir biçimde dile getirir.

Örnek Cümleler

  1. Öğrenciyken kaldığı pansiyonun sahibini yıllar sonra ziyarete giden doktor, kadının bir kış akşamı ona ikram ettiği bir tas çorbayı anlattı; bir acı kahvenin kırk yıl hatırı vardır.
  2. Yol kenarında kalan arabasını iten köylüyü yıllar sonra tanıyan iş adamı, onu evine davet etti; bir acı kahvenin kırk yıl hatırı vardır.
  3. Annem, taşındığımız ilk gün kapıya kahve getiren yaşlı komşuyu hâlâ bayramlarda arar; bir acı kahvenin kırk yıl hatırı vardır.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Bir fincan kahve, hazırlaması kolay ve bedeli az bir ikramdır. Atasözü bu küçük ikramı seçerek iyiliğin büyüklüğüne bakılmadığını gösterir. Kırk yıl ise hatırın, bu küçük ikramla kıyaslanamayacak kadar uzun sürdüğünü anlatır.

Anlamları aynıdır; ikisi de küçük bir iyiliğin unutulmadığını anlatır. Biri kahvenin acılığını, öteki fincanını anar; ikisinde de ikramın küçüklüğü ile hatırın uzunluğu karşı karşıya konur. Seçim söyleyenin alışkanlığına bağlıdır.

Söyleyebilir; ama o zaman söz bir hatırlatma olur. Konuşan, karşısındakine bir zamanlar yaptığı küçük bir iyiliği anar ve onun unutulmamasını bekler. Bu kullanımın tonu, iyiliği gören kişinin ağzından çıkan minnet sözünden farklıdır.