Anlamı
şimdiye kadar sizi memnun etmiş olan kişi bir kez yanlış iş yaptığında kendisine hemen ağır ceza verilmemelidir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, şimdiye kadar memnun edici iş görmüş bir kişiye, bir kez yanlış yaptığında hemen ağır ceza verilmemesi gerektiğini anlatır. Söz bir at görüntüsüyle kurulur: yolda bir kez sürçen at, bu yüzden gözden çıkarılmaz. Atasözü kişinin geçmişteki emeğini ve güvenilirliğini göz önünde tutmayı öğütler. Söz bir işverene, bir ustaya, bir anne babaya ya da bir yöneticiye söylenebilir. Bir kez sözü burada önemlidir: yanlış bir alışkanlık değil, tek bir sürçmedir. Atasözü bir iş yerinde, bir okulda ya da bir aile içinde yaşanan bir aksaklığın ardından akla gelebilir. Atasözü bir güvenin tek bir hatayla yıkılmamasını ister. Konuşan, yanlış yapan kişiyi savunmak için de bu sözü kurabilir.
Örnek Cümleler
- Yıllardır hatasız çalışan muhasebeci bir hesabı yanlış yapınca patron onu uyarmakla yetindi; bir sürçen atın başı kesilmez.
- Sezon boyunca takımı sırtlayan kaleci finalde basit bir topu kaçırınca taraftarlar onu yine alkışladı; bir sürçen atın başı kesilmez.
- Her işini özenle yapan çırak ilk kez bir vazo kırınca usta onu kovmadı; bir sürçen atın başı kesilmez.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sürçmek, ayağı bir yere takılıp tökezlemektir. Atasözünde bu, iyi giden bir yolda bir kez yapılan yanlışı anlatır. Görüntü yanlışın bir kerelik olduğunu ve atın yine yoluna devam edebileceğini öne çıkarır.
Öğütlemez. Atasözü yanlışın cezasız kalmasını değil, cezanın hemen ve ağır olmamasını ister. Bir uyarı, bir düzeltme ya da hafif bir yaptırım yine düşünülebilir; yalnız kişinin geçmişteki iyi işleri unutulmamalıdır.
Atın tepmezi itin kapmazı olmaz, size bağlı olanların bile bir gün sizi incitebileceğini söyler. Bir sürçen atın başı kesilmez ise böyle bir durumda hemen ağır ceza vermemeyi öğütler. Biri yanlışın olabileceğini, öteki ona nasıl karşılık verileceğini anlatır.