Anlamı
mutluluktan çok, sıkıntısı olan:
'O zamana kadar kira köşelerinde sürünmekten bir tat, bin feryat, türlü sıkıntılara giriftar olmuşken...' -H. Z. Uşaklıgil.
Detaylı Açıklama
Bir tat, bin feryat, mutluluktan çok sıkıntısı olan durumlar için kullanılır. Sözde bir tat ile bin feryat yan yana anılır: bir tat alınırsa bin feryat çekilir. Tat burada bir sevinci, bir hazzı; feryat ise bir yakınmayı, bir acıyı anlatır. Kalıp bir evliliği, bir işi, bir kira hayatını ya da bir yolculuğu anlatırken kurulabilir. Uşaklıgil'in bir eserinde de kalıp geçer. Söz bir sevincin bedelini sorgulayan birinin dilinde de yer bulabilir. Söz bir yakınmayı, kimi zaman da acı bir alayı taşır. Kalıp bir sıfat gibi bir yaşamı nitelendirebilir: bir tat, bin feryat bir hayat. Yüklem olarak da kurulur: o yıllar bir tat, bin feryattı. Söz geçmişte çekilen sıkıntıları anlatan birinin dilinde de duyulabilir.
Örnek Cümleler
- Kira köşelerinde geçen ilk evlilik yıllarımız bir tat, bin feryattı; her ay ev sahibiyle kavga ediyorduk.
- Babasından kalan dükkân ona bir tat, bin feryat getirdi; az kazanıyor, çok borçlanıyordu.
- Kalabalık bir otobüste on saat süren tatil yolculuğu, çocuklar için bir tat, bin feryat oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
O zamana kadar kira köşelerinde sürünmekten bir tat, bin feryat, türlü sıkıntılara giriftar olmuşken cümlesi, kira evlerinde geçen yorucu bir yaşamı anlatır. Kalıp burada sıkıntıların sevinçlerden çok olduğunu gösterir.
Ağza tat, boğaza feryat, miktarı çok az olan yiyecek için kullanılır; az bir yiyecek ağızda tat bırakır ama karnı doyurmaz. Bir tat, bin feryat ise yiyecekle sınırlı değildir; sevinci az, derdi çok bir yaşamı anlatır. İki söz aynı tat ve feryat görüntüsünü ayrı anlamlarda kullanır.
Anlatmaz. Kalıpta bir tat yine de vardır; söz yalnız sıkıntının ağır bastığını söyler. Konuşan küçük bir sevinci kabul eder, ama onun bedelinin çok yüksek olduğunu dile getirir.