Anlamı
ufak bir para veya iyilik insana güç işler yaptırır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, ufak bir para ya da iyiliğin insana güç işler yaptırabildiğini anlatır. Söz bir deve görüntüsüyle kurulur: önüne tutulan bir tutam ot, deveyi bir hendeği atlamaya razı eder. Atasözündeki hendek, aşılması güç bir engeli anlatır. Söz hem bir para için hem de bir iyilik için kurulabilir. Ufak bir bahşiş, küçük bir armağan ya da bir yardım, bir kişiyi zor bir işe yöneltebilir. Devenin hendek atlaması, isteksiz birinin zor bir işe girişmesine benzetilir. Atasözü bir gözlem bildirir; küçük bir karşılığın insanı nasıl harekete geçirdiğini anlatır. Söz bir işi yaptırmak isteyen birine, küçük bir karşılığı esirgememesi için de söylenebilir. Söz bir hamalın, bir ustanın ya da bir çırağın gayretini anlatırken kurulabilir.
Örnek Cümleler
- Taşınma günü merdivenlerden piyanoyu indirmeye yanaşmayan hamallar, ev sahibinin verdiği bahşişle işe koyuldu; bir tutam ot deveye hendek atlatır.
- Ustasının her sabah sıcak bir simit getirdiği çırak, en ağır işlerde bile ondan geri kalmadı; bir tutam ot deveye hendek atlatır.
- Arabayı kar yolunda çekmeye yanaşmayan çekici şoförü, birkaç yüz lira fazlasını görünce işi üstlendi; bir tutam ot deveye hendek atlatır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Tutam, parmaklar arasında tutulabilecek kadar az bir miktardır. Bir tutam ot, devenin karnını bile doyurmayacak kadar küçük bir şeydir. Atasözü bu küçüklüğü, yaptırılan işin büyüklüğüyle açıkça karşılaştırır.
Taşıyabilir. Ufak bir paranın bir işi yürütmesi kimi durumda bir haksızlığı, bir kuralın aşılmasını düşündürebilir. Ama söz bir iyiliğin ya da bir teşekkürün insana güç verdiğini anlatırken övgüyle de kurulabilir; anlamı bağlam belirler.
Bir selam bin hatır yapar, küçük bir ilginin gönül kazandırdığını söyler. Bir tutam ot deveye hendek atlatır ise ufak bir para ya da iyiliğin güç işler yaptırdığını anlatır. İkisi de küçük bir verişin büyük bir karşılık doğurduğunu gösterir.