Atasözü

Bir Uyuz Keçi bir Sürüyü Boklar Ne Demek?

Anlamı

kötü yaradılışlı, kötü huylu kişi, çevresine hep kötülük aşılar, bir toplulukta huzursuzluk çıkmasına sebep olur.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, kötü yaradılışlı, kötü huylu bir kişinin çevresine kötülük aşıladığını, bir toplulukta huzursuzluk çıkmasına sebep olduğunu anlatır. Söz bir sürü görüntüsüyle kurulur. Kötülük aşılamak, kişinin kötü huyunu başkalarına da geçirmesidir. Topluluk bir sınıf, bir iş yeri, bir mahalle ya da bir aile olabilir. Sürü burada birlikte yaşayan, birbirinden etkilenen bir topluluğu anlatır. Atasözü sert ve açık bir dille kurulur; bu sertlik zararın büyüklüğünü vurgular. Kötü huylu kişi, farkında olsun ya da olmasın, çevresindekilere de aynı tavrı geçirebilir. Topluluğun geri kalanı huzurlu olsa bile tek bir kişi bu huzuru bozabilir. Söz bir yöneticinin, bir öğretmenin ya da bir aile büyüğünün kaygısını dile getirebilir.

Örnek Cümleler

  1. Sınıfa yeni gelen kavgacı çocuk birkaç haftada bütün arkadaşlarını öğretmene karşı kışkırttı; bir uyuz keçi bir sürüyü boklar.
  2. Fabrikada sürekli şikâyet eden ustabaşı, kısa sürede bütün vardiyanın keyfini kaçırdı; bir uyuz keçi bir sürüyü boklar.
  3. Apartman toplantılarını her seferinde kavgaya çeviren tek bir komşu, bütün binanın huzurunu bozdu; bir uyuz keçi bir sürüyü boklar.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Uyuz, deride kaşıntı yapan ve başkalarına bulaşan bir hastalıktır. Atasözü kötü huylu kişiyi uyuz bir keçiye benzetir: hastalık nasıl sürüye yayılırsa, kötü huy da topluluğa yayılır. Görüntü kötülüğün bulaşıcılığını anlatır.

Bir kötünün yedi mahalleye zararı vardır, kötülüğün uzak çevrelere de ulaştığını söyler. Bir uyuz keçi bir sürüyü boklar ise kötü huyun bir topluluğa bulaşmasını anlatır. Biri zararın genişliğine, öteki kötülüğün bulaşmasına bakar.

Bir topluluğun huzurunu bozan kişi hakkında söylenir; konuşan onun etkisinin bütün gruba yayıldığını belirtir. Kötü örneğin başkalarına geçmesinden kaygılanan biri bu sözle bir önlem alınması gerektiğini de düşündürebilir.