Atasözü

Boğaz Dokuz Boğumdur Ne Demek?

Anlamı

bir söz iyice düşünmeden söylenmemelidir.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, bir sözün iyice düşünülmeden söylenmemesi gerektiğini öğütler. Görüntü insan bedeninden alınır: boğaz dokuz boğumlu, uzun ve dolambaçlı bir yol gibi düşünülür. Boğum, bir kamışın ya da bir borunun eklem yeridir; boğaz bu eklemlerle bölünmüş bir geçit gibidir. Söz sert bir tartışmanın ortasında ya da bir kararın eşiğinde hatırlanır. Bir büyük gence, bir usta çırağına, bir arkadaş ötekine bu sözle seslenebilir. Kişi bu öğüdü kendine de verebilir: söyleyeceğini tartar, sonra ağzını açar. Atasözü susmayı istemez; söylenecek söz söylenir, ama önce ölçülüp biçilir. Öğüt özellikle kırıcı olabilecek, bir sırrı açığa çıkarabilecek ya da bir kararı bağlayacak sözler için akla gelir. Bir toplantıda, bir aile tartışmasında ya da bir pazarlıkta bu dikkat konuşanı sonradan pişman olmaktan korur.

Örnek Cümleler

  1. Kayınpederinin sözüne hemen karşılık vermek isteyen damat bir an durdu, ertesi gün sakin bir dille konuştu; boğaz dokuz boğumdur.
  2. Gazetecinin sorusuna hemen cevap vermeyen milletvekili, birkaç saniye düşünüp sözlerini tek tek seçti; boğaz dokuz boğumdur.
  3. Çocuğuna kızıp ağır bir söz söylemek üzere olan anne derin bir nefes aldı ve sözünü yumuşattı; boğaz dokuz boğumdur.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Dokuz boğum, sözün ağızdan çıkmadan önce geçtiği uzun bir yolu düşündürür. Her boğum bir durak gibidir; söz bu duraklarda tartılır, gerekirse geri çevrilir. Dokuz sayısı bu tartının bir kez değil, defalarca yapılmasını ister.

Düşünmeden konuşmak üzere olan birine, öfkesine ya da heyecanına kapılmış birine söylenir. Konuşan karşısındakini uyarır, ağzından çıkacak sözü bir kez daha tartmasını ister. Kişi bu atasözünü kendi kendine de söyleyebilir.

İki dinle bir söyle, çok konuşmanın doğru olmadığını söyler; ölçü konuşmanın miktarıdır. Boğaz dokuz boğumdur ise sözün düşünülmeden söylenmemesini ister; ölçü sözün tartılmasıdır. Biri azı, öteki özeni öğütler.