Anlamı
çok susamak:
'Kediyi karşısında gördükçe yüreği titriyor, boğazı kuruyor.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
Boğazı kurumak, çok susamaktır. Kişinin ağzı ve boğazı kupkuru olur, yutkunmak zorlaşır; bir yudum su her şeyden değerli görünür. Susuzluğun ardında sıcak bir yaz günü, uzun bir yürüyüş, tuzlu bir yemek ya da ağır bir iş bulunabilir. Kalıp bedendeki bu kuruluğu abartıyla anlatır. Kuruluk dilden damağa, damaktan boğaza yayılır gibi duyulur. Bir tarla işinde, bir maç sonunda ya da uzun bir konuşmanın ardından bu söz akla gelebilir. Kalıp anlık bir ihtiyacı bildirir: boğazım kurudu, bir bardak su ver. Susuzluk kimi zaman bir heyecan ya da korku anında da duyulur; kişinin ağzı kurur, sesi titrer. Söz bir çocuğun, bir işçinin ya da bir yolcunun ağzından çıkabilir; hepsinde ilk istenen şey sudur.
Örnek Cümleler
- Öğle sıcağında saatlerce ekin biçen ırgatların boğazı kurumuştu, hepsi birden çeşmeye koştu.
- Tuzlu balıktan sonra gece uyanan babamın boğazı kurudu, mutfağa su içmeye indi.
- Sahneye çıkmadan önce heyecandan boğazı kuruyan çocuk, öğretmeninden bir yudum su istedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kediyi karşısında gördükçe yüreği titriyor, boğazı kuruyor cümlesinde boğazın kuruması bir korku anıyla birlikte anılır. Kediyi gördükçe yüreği titreyen kişinin boğazı da kurur; kuruluk burada yürek titremesine eşlik eder.
Dili damağına yapışmak da susuzluktan ağzın kurumasını, çok susamayı anlatır; anlamca çok yakındır. Görüntü farklıdır: biri dilin damağa yapışmasını, öteki boğazın kurumasını öne çıkarır. İkisi de susuzluğu bedenin bir parçası üzerinden anlatır.
Kurumak, ıslaklığını, nemini yitirmektir. Boğazı kuruyan kişide boğaz, suyu çekilmiş bir dere yatağı gibi düşünülür. Fiil susuzluğu gözle görülür bir değişime çevirir. Kişi o anda başka bir şey düşünemez, gözü suyu arar.