Deyim

Boğazına Durmak Ne Demek?

Anlamı

yediği şeyi yutamamak:
'Nankörler! Yediğiniz ekmek boğazınızda dursun.' -Halikarnas Balıkçısı.

Detaylı Açıklama

Boğazına durmak, yediği şeyi yutamamaktır. Lokma boğazda kalır, aşağı inmez; kişi öksürür ya da yutkunmaya çalışır. Kuru bir ekmek, iri bir lokma ya da aceleyle yenen bir yemek böyle boğaza durabilir. Kalıbın öznesi yenen şeydir: lokma boğazına durdu. Söz bir beddua içinde de kurulur: yediğin ekmek boğazına dursun. Beddua biçiminde söz bir ilenç taşır ve konuşanın öfkesini dile getirir. Halikarnas Balıkçısı'nın tanığında kalıp bulunma ekiyle geçer: boğazınızda dursun. Kalıp gündelik bir anlatıda bir kazayı, bir sofrada yaşanan küçük bir telaşı anlatabilir. Bir çocuk ya da bir yaşlı için söylendiğinde bir kaygı da taşıyabilir; çevredekiler kişinin zorlandığını görür. Kişi lokmayı yutunca ya da çıkarınca rahatlar.

Örnek Cümleler

  1. Aceleyle yediği kuru simit boğazına duran çocuk, bir süre öksürüp yutkunmaya çalıştı.
  2. Toplantıya yetişmek için sandviçini yürürken yiyen adamın lokması boğazına durdu, durup öksürmek zorunda kaldı.
  3. Ekmeğini yediği ustasını dolandıran çırak için köylüler, yediği ekmek boğazına dursun diye ilenç etti.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Nankörler! Yediğiniz ekmek boğazınızda dursun cümlesi bir bedduadır. Konuşan, ekmeğini yiyip iyilik bilmeyenlere öfkelenir ve yedikleri ekmeğin onlara yaramamasını, boğazlarında kalmasını diler. Ünlem ve hitap cümleye sert bir ton verir.

Durmak burada ilerleyememek, bir yerde takılıp kalmaktır. Lokma boğazdan aşağı inmesi gerekirken orada durur. Fiil yutma hareketinin yarıda kesildiğini gösterir; kişi bu yüzden öksürür, tekrar tekrar yutkunmaya çalışır.

Boğazına dizilmek, kaygılı ya da üzgün birinin yemeği isteksizce yemesidir; sebep duygusaldır. Boğazına durmak ise lokmanın boğazda kalmasıdır; bedensel bir durumu anlatır. Birinde iştah, ötekinde lokma takılır.