Anlamı
sevdiği bir kimsenin yokluğu veya yoksulluğu dolayısıyla bir yiyeceği yalnız başına yemekten üzüntü duymak:
'Her gün evde pişen türlü yemeklerin hiçbiri sensiz boğazımdan geçmiyor.' -O. C. Kaygılı.
Detaylı Açıklama
Boğazından geçmemek, sevdiği bir kimsenin yokluğu ya da yoksulluğu yüzünden bir yiyeceği yalnız başına yemekten üzüntü duymaktır. Kişi güzel bir yemeğin başına oturur, ama aklı orada olmayan ya da o yemeği bulamayan sevdiğindedir. Lokma ağzına götürülür, fakat yemek tat vermez. Kalıbın iki yüzü vardır: biri ayrılık, öteki yoksulluk. Gurbetteki bir evladı düşünen anne, cezaevindeki eşini düşünen kadın ya da yoksul bir kardeşi olan biri bu duyguyu yaşayabilir. Kalıbın öznesi yenen şeydir; üzülen kişi iyelik ekinden anlaşılır: bu yemek sensiz boğazımdan geçmiyor. Söz sevginin ve paylaşmanın bir dilidir: sevilen yokken tek başına doymak kişiye ağır gelir. Kalıp olumsuz biçimde kurulur. Konuşan bu sözle bir özlemi dile getirir.
Örnek Cümleler
- Oğlu askerdeyken annenin boğazından, oğlunun en sevdiği mantı bir türlü geçmiyordu.
- Köyde kardeşlerinin kuru ekmekle geçindiğini bilen işçinin, şehirdeki lokantada önüne konan kebap boğazından geçmedi.
- Eşini geçen kış kaybeden dedemin boğazından, bayram sabahı kızının pişirdiği baklava geçmedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Her gün evde pişen türlü yemeklerin hiçbiri sensiz boğazımdan geçmiyor cümlesi bir ayrılığı anlatır. Konuşan, sevdiği kişi yanında olmadığı için evde pişen yemeklerden tat alamaz; sensiz sözü bu yokluğu açıkça gösterir.
Sevilen kişi yaşıyordur, ama o yemeği bulamayacak kadar yoksuldur. Bu durumda kişi kendi önündeki yemeği yerken onu düşünür; doymak ona haksızlık gibi gelir. Kalıp burada bir vicdan sızısını anlatır.
Boğazına dizilmekte yemek isteksizce yenir ve bu isteksizliğin kaynağı her türlü dert ya da kaygı olabilir. Boğazından geçmemek ise sevilen bir kişinin yokluğuna ya da yoksulluğuna bağlıdır ve yalnız başına yemenin verdiği üzüntüyü anlatır.