Anlamı
borç, kişiyi daha çok çalışmaya zorlar.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, borcun kişiyi daha çok çalışmaya zorladığını anlatır. Borçlu kişi borcunu ödemek için gece gündüz çalışır, ek iş arar, işini büyütür. Yiğit sözü burada güçlü, işinden kaçmayan kişiyi anar; atasözü borcun böyle birini daha da çalıştırdığını söyler. Atasözü borcu bütünüyle övmez; onun bir yanını gösterir. Kamçı görüntüsü borcu dışarıdan gelen bir dürtü olarak gösterir; yiğit kendiliğinden de çalışır, ama kamçı onu daha çok çalıştırır. Konuşan borcun yükünü kabul eder, ama ondan bir güç de çıkarır. Atasözü borçla çalışma arasındaki bağı kısa bir benzetmeyle verir. Borcun baskısı kişiyi tembellikten uzak tutabilir; atasözü borcun getirdiği zorunluluğu bir çalışkanlık sebebine çevirir. Borç bittiğinde kamçının yerini kişinin kendi isteği alabilir.
Örnek Cümleler
- Ev kredisi çektikten sonra hafta sonları da çalışmaya başlayan genç mühendis, iki yılda terfi aldı; borç yiğidin kamçısıdır.
- Dükkânını büyütmek için borçlanan fırıncı, sabah ezanından önce kalkıp gece yarısına kadar çalıştı; borç yiğidin kamçısıdır.
- Düğün borcunu ödemek için hasattan sonra inşaatta da çalışan delikanlı, borcunu bir yılda kapattı; borç yiğidin kamçısıdır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Kamçı, bir hayvanı yürütmek ya da hızlandırmak için kullanılan araçtır. Atasözü borcu böyle bir kamçıya benzetir: borç da kişiyi durmadan çalışmaya iter. Görüntü borcun bir baskı, ama aynı zamanda bir itici güç olduğunu düşündürür.
Borçlu ölmez benzi sararır, borcun kişiyi hasta edecek kadar üzdüğünü söyler. Borç yiğidin kamçısıdır ise borcu bir itici güç olarak görür. Biri borcun yıpratan, öteki çalıştıran yüzünü gösterir; iki söz birlikte borcun iki etkisini tamamlar.
Tam olarak değil. Atasözü borcun kişiyi çalışmaya ittiğini söyler; borcun her durumda iyi olduğunu söylemez. Söz borca girmiş birine bir avuntu, borçtan çekinen birine de bir yüreklendirme olarak söylenebilir.