Deyim

Borçlu Çıkmak Ne Demek?

Anlamı

görülen hesapta vereceği kalmak:
'Para muamelelerinden borçlu çıkmıştı.' -Y. K. Beyatlı.

Detaylı Açıklama

Borçlu çıkmak, görülen hesapta vereceği kalmaktır. İki taraf alacak ve verecek hesabını yapar; sonunda birinin ötekine borcu olduğu ortaya çıkar. Kalıp bir şaşkınlık da taşıyabilir: kişi alacaklı olduğunu sanırken borçlu çıkabilir. Hesap bir ortaklıkta, bir dükkân defterinde, bir kira sözleşmesinde ya da bir miras paylaşımında görülebilir. Söz bir haksızlığı ya da bir hayal kırıklığını da anlatabilir; kişi emeğinin karşılığını beklerken bir de borçla karşılaşır. Kalıp bir hesabın sonucunu bildirir; sonucu, hesabın görülmesi ortaya çıkarır. Konuşan kimi zaman bu sonuca itiraz eder, hesabın yeniden görülmesini ister. Sonuç tartışmasız da olabilir; kişi borcunu kabul edip ödemeye hazırlanır. Kalıp bir ticaret ortamında da, iki dost arasındaki küçük bir hesaplaşmada da geçebilir.

Örnek Cümleler

  1. Yıl sonu hesabında ortağından alacaklı olduğunu sanan kasap, defterler açılınca borçlu çıktı.
  2. Depozitosunu geri almayı bekleyen kiracı, ev sahibinin yaptığı hesapta borçlu çıktı.
  3. Mahalle bakkalıyla hesaplaşmaya giden emekli, eski defter açılınca iki aylık veresiyeden borçlu çıktı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Çıkmak burada bir sonucun ortaya çıkmasıdır: sınavdan başarılı çıkmak, hesaptan borçlu çıkmak gibi. Kalıp, hesap görüldükten sonra kişinin borçlu olduğunun anlaşıldığını anlatır; borç hesaptan önce bilinmiyor olabilir.

Para muamelelerinden borçlu çıkmıştı cümlesi, para işlerinin hesabı yapıldığında bir kişinin borçlu olduğunun anlaşıldığını anlatır. Muamele burada işlem demektir; hesap bu işlemler üzerinden görülmüştür. Cümle sonucu kısa bir haberle verir.

Bu atasözü, küçük bir ilgi gösteren kişinin üzerine büyük bir iş yüklendiğini anlatır; borçlu çıkmak orada mecazdır. Borçlu çıkmak ise gerçek bir hesabın sonucunu bildirir. Atasözü kalıbın sözcüklerini beklenmedik bir yük için kullanır.