Anlamı
borçlu, özellikle alacaklısının yanında göğsünü gere gere gezemez, suçlu gibi durur.
Detaylı Açıklama
"Borçlunun yalımı alçak olur" atasözü, borç altında kalan kişinin kendinden emin davranamayacağını, özellikle alacaklısının yanında başı dik durmakta zorlanacağını anlatır. Buradaki "yalım" mecazen yüzün, duruşun ve tavrın alçalmasını ifade eder. Yani söz yalnız maddi durumu değil, borcun insana yüklediği mahcubiyeti ve iç sıkışmasını da gösterir. Bu yüzden borcun sadece ekonomik değil, psikolojik bir ağırlık taşıdığını anlatan etkili atasözlerinden biridir. İçinde hem gözlem hem de borçtan kaçınma uyarısı vardır.
Örnek Cümleler
- Alacaklı kapıda görünür görünmez adamın omuzları düştü; dedesi boşuna "Borçlunun yalımı alçak olur" dememiş.
- Köyde borç konuşulurken yaşlılar yine "Borçlunun yalımı alçak olur" sözünü andı.
- Babası, borç insanı ezer, borçlunun yalımı alçak olur, diyerek çocuklarına nasihat etti.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
TDK'ye göre bu atasözü, borçlu, özellikle alacaklısının yanında göğsünü gere gere gezemez, suçlu gibi durur anlamında kullanılmaktadır. Yazılı ve sözlü Türkçede aktif biçimde yer alan bir ifadedir.
Evet, 'borçlunun yalımı alçak olur' atasözünün verdiği mesaj evrenseldir. Borçlu, özellikle alacaklısının yanında göğsünü gere gere gezemez, suçlu gibi durur durumu bugün de sıkça karşılaşılan bir gerçektir. Zamanla ifade biçimi değişse de özündeki gözlem geçerliliğini korumaktadır.
Türkçe ve edebiyat derslerinde sıklıkla ele alınan bir atasözüdür. Hem dil zenginliği hem de aktardığı toplumsal mesaj bakımından öğrencilere Türk kültürünü tanıtmada kullanılır.