Atasözü

Borçsuz Çoban Yoksul Beyden Yeğdir Ne Demek?

Anlamı

yoksulluk ve sıkıntı içinde olup da bey adı taşımaktansa borçsuz ve sıkıntısız bir çoban olmak daha iyidir.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, yoksulluk ve sıkıntı içinde olup da bey adı taşımaktansa borçsuz ve sıkıntısız bir çoban olmanın yeğ olduğunu anlatır. Atasözü iki kişiyi karşılaştırır: unvanı yüksek ama cebi boş bir bey ile mütevazı ama borçsuz bir çoban. Beyin adı büyüktür, ama yükü de büyüktür; çobanın işi küçüktür, ama yükü yoktur. Söz gösteriş için borçlanan birine bir uyarı olarak söylenebilir. Atasözü sade bir yaşamı över; kişinin kendi gücüne göre yaşamasını doğru bulur. Atasözü unvanların sırasını değil, yaşamın huzurunu ölçü alır; bu ölçüde borç unvandan ağır basar. Borçsuz yaşamak, kişiye kimseye hesap vermeden yaşama rahatlığı verir. Atasözü bu rahatlığı bir unvandan üstün görür.

Örnek Cümleler

  1. Şehirdeki gösterişli işini bırakıp köyüne dönen mühendis, borçsuz ve rahat bir hayatı seçti; borçsuz çoban yoksul beyden yeğdir.
  2. Krediyle aldığı lüks arabanın taksitlerini ödemek için iki işte çalışan genç, eski sade günlerini özler oldu; borçsuz çoban yoksul beyden yeğdir.
  3. Unvanı büyük ama borcu ondan da büyük olan müdürden çok, küçük dükkânında borçsuz yaşayan tamirci huzurluydu; borçsuz çoban yoksul beyden yeğdir.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Bey yüksek bir unvanı, çoban ise sade bir işi temsil eder. Atasözü unvana değil, yaşamın rahatlığına bakar: sıkıntı içindeki bir beyden borçsuz bir çoban daha iyidir. Karşılaştırma görünüşle huzuru karşı karşıya koyar.

Yeğ, daha iyi, daha üstün demektir. Atasözünde borçsuz çobanın yoksul beyden daha iyi olduğunu bildirir. Sözcük bugün de yeğlemek, yeğ tutmak gibi kullanımlarda yaşar; atasözüne eski ve ağırbaşlı bir ses katar.

Çelişmez. Borç ödenir, kira ödenmez belirli bir amaç için, ev sahibi olmak için borçlanmayı över. Borçsuz çoban yoksul beyden yeğdir ise sıkıntı içinde büyük bir ad taşımaktansa borçsuz ve huzurlu yaşamayı üstün tutar. Biri bir amaca giden borcu, öteki borcun getirdiği sıkıntıyı tartar.