Atasözü

Boş Başak Dik Durur Ne Demek?

Anlamı

bilgisiz olan üstün görünmek için kasılır.

Detaylı Açıklama

Boş başak dik durur, bilgisi az olan kişinin kendini olduğundan üstün göstermeye çalıştığını söyleyen bir atasözüdür. Atasözü dikliği bir kibir görüntüsü olarak kullanır. Söz kendini beğenmiş, büyüklük taslayan ama bilgisi az olan birini anlatır. Atasözünün boş başağın başı dik olur biçimi de vardır. Söz bir iş yerinde, bir sınıfta ya da bir aile sofrasında kendini öne çıkaran birine söylenebilir. Söyleyen, dikliğin altındaki boşluğu gösterir. Atasözü kısa ve keskin bir yargıdır; dört sözcükle bir tavrı özetler. Kibirli tavır kimi zaman çevredekileri güldürür, kimi zaman kırar. Söz bilgiyle alçakgönüllülük arasında bir bağ kurar; bunu açıkça söylemez, ama görüntüyle sezdirir. Atasözü tarladaki sessiz bir manzarayı bir insan tavrına dönüştürür.

Örnek Cümleler

  1. Bir dönem kursa gidip kendini usta sanan genç aşçı, mutfakta şefe akıl vermeye kalktı; boş başak dik durur.
  2. Hiç sahaya çıkmamış yönetici, antrenöre taktik öğretmeye kalkınca oyuncular güldü; boş başak dik durur.
  3. İki kitap okuyup tarih profesörüyle tartışan delikanlıyı dinleyen dedesi başını salladı; boş başak dik durur.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Dik durmak burada kasılmayı, kendini büyük göstermeyi anlatır. İçi boş başak hafiftir, bu yüzden eğilmez; bilgisi az olan kişi de kendini olduğundan büyük gösterir. Diklik bir güç değil, bir hafiflik işaretidir.

Anlam aynıdır; iki biçim aynı tarla gözlemine dayanır. Bu biçim daha kısa ve keskindir; öteki başağın başını ayrıca anar. Seçim konuşanın alışkanlığına bağlıdır; ikisi de aynı kibri anlatır.

Kendini beğenmek, başkalarını küçümseyerek kendini üstün görmektir. Boş başak dik durur ise bu tavrı bilgisizliğe bağlar. Deyim bir tavrı, atasözü o tavrın kaynağını anlatır; ikisi birlikte kibrin resmini tamamlar.