Anlamı
ayrıntıları belli olmayan bir iş için anlaşma yapılmamalı.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, ayrıntıları belli olmayan bir iş için anlaşma yapılmaması gerektiğini öğütler. Atasözünün pazarlık yapılmaz biçimi de vardır. Bostan, sebze ve meyve yetiştirilen bahçedir; gök ise burada olgunlaşmamış, ham demektir. Ürün henüz olmamışken ne kadar çıkacağı, nasıl olacağı bilinmez; bu yüzden onun üzerine pazar kurmak için henüz erkendir. Atasözü bu görüntüyü her türlü anlaşmaya taşır: bir ortaklık, bir alım satım, bir iş sözleşmesi ya da bir onarım işi. Koşullar ortaya çıkmadan verilen söz, sonra taraflardan birini zor durumda bırakabilir. Atasözü sabrı ve dikkati öğütler; acele edenin sonradan pişman olabileceğini sezdirir. Söz özellikle bir fiyatın ya da payın erken kararlaştırılmak istendiği durumlara uyar.
Örnek Cümleler
- Projenin çizimleri bile bitmeden müteahhit fiyatta anlaşmak isteyince mimar bekledi; bostan gök iken pazar yapılmaz.
- Daha ne kadar ürün alınacağı belli değilken tüccara bütün hasadı satmaya söz vermeyen çiftçi, sonbaharda iyi bir fiyat buldu; bostan gök iken pazar yapılmaz.
- Kuracakları şirketin sermayesi ve iş bölümü konuşulmadan kâr paylarını tartışan iki arkadaş, sonunda küs ayrıldı; bostan gök iken pazar yapılmaz.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Gök, ham meyve ve sebzeyi anlatan bir sözdür; ürün henüz olgunlaşmamıştır. Atasözünde bostanın gök olması, işin henüz netleşmediğini düşündürür. Olmamış ürünün değeri bilinemez, bu yüzden üzerine pazar kurulmaz.
Dereyi görmeden paçaları sıvamak, ortada bir şey yokken hazırlanmaya kalkışmaktır. Bostan gök iken pazar yapılmaz da erken davranmaya karşıdır, ama anlaşma ve pazarlık üzerinedir. Biri erken hazırlığı, öteki erken anlaşmayı eleştirir.
Pazarlığı pişirmek, pazarlıkta uyuşma sağlanacak duruma gelmektir. Atasözüne göre bu aşamaya varmak için önce işin ayrıntıları ortaya çıkmalıdır; gök bostan üzerine pazarlık pişmez, çünkü ne alınıp satılacağı henüz belli değildir.