Atasözü

Böyle Başa Böyle Tıraş Ne Demek?

Anlamı

kişi nasıl birisiyse ona uygun biçimde davranılır.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, kişi nasıl birisiyse ona uygun biçimde davranılacağını anlatır. Görüntü berber dükkânından alınır: tıraş başa göre yapılır. Atasözü bu düşünceyi insan ilişkilerine taşır: kaba olana kaba, saygılı olana saygılı, hileci olana temkinli davranılır. Söz bir karşılığı haklı çıkarmak için söylenebilir; kişi sert davranışını karşısındakinin tutumuna bağlar. Olumlu bir anlamda da duyulabilir: iyi niyetli birine iyi niyetle karşılık verilir. Atasözü bir ölçü koyar, ama bu ölçü kişiden kişiye değişir. Bir müşteri, bir komşu, bir iş ortağı ya da bir rakip bu sözün konusu olabilir. Söz bir öç alma çağrısı değildir; davranışın karşıdakine göre ayarlanmasını anlatır. Tekrarlanan böyle sözcüğü, iki taraf arasındaki eşleşmeyi vurgular.

Örnek Cümleler

  1. Sıraya girmeyip bağıran müşteriye kasiyer de kısa ve sert cevap verdi; böyle başa böyle tıraş.
  2. Sözleşmeye sadık kalan ortağına her yıl kârdan fazla pay ayıran tüccar, iyiliği iyilikle karşıladı; böyle başa böyle tıraş.
  3. Daha önce iki kez ödemeyi geciktiren firmanın yeni siparişini tedarikçi ancak peşin ödeme karşılığında kabul etti; böyle başa böyle tıraş.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Berber, tıraşı başın biçimine ve saçın durumuna göre yapar; her başa aynı tıraş uymaz. Atasözü bu görüntüyle davranışın karşıdaki kişiye göre biçimlendiğini anlatır. Baş kişiyi, tıraş da ona gösterilen tutumu temsil eder.

Ne ekersen onu biçersin, nasıl davranırsan öyle karşılık göreceğini söyler ve davranan kişiye seslenir. Böyle başa böyle tıraş ise davranışın karşıdaki kişiye göre ayarlanmasını anlatır: kişi nasılsa ona öyle davranılır.

Adamına göre, ayrıcalık gözeterek ya da herkesin yeteneğine uygun olarak anlamına gelir. Atasözü de davranışın kişiye göre ayarlandığını söyler, ama ölçü kişinin tutumudur. Deyim bir ayrımı, atasözü bir karşılığı anlatır.