Anlamı
karısı başka bir erkekle ilişki kurarak aldatmak (aldatılmak):
'Onlar da sana seksen zamparayla boynuz taktırdılar ya.' -H. R. Gürpınar.
Detaylı Açıklama
Boynuz takmak, kocasını aldatan kadının eylemini anlatır: kadın başka bir erkekle ilişki kurar. Kalıp aldatılan koca için de kullanılır; takınmak ve taktırmak biçimleri de bu anlamı karşılayabilir. Hangi anlamın kastedildiğini fiilin biçimi ve cümlenin öznesi belirler. Boynuz bu kalıpta aldatılmış kocanın alaycı simgesidir; söz bu yüzden kaba ve aşağılayıcı bir ton taşır. Gürpınar kalıbı, karşısındakinin aldatıldığını yüzüne vuran sert bir cümlede kullanır. Söz bir kavgada, bir hakaret anında ya da bir romandaki aile çatışmasında geçebilir. Gündelik konuşmada kırıcıdır; edebiyatta ise karakterlerin dilini, çevrenin yargılarını yansıtmak için kullanılır. Boynuz dikmek aynı aldatmayı kadının eylemi olarak anlatır. Kalıbın üç biçimi aynı simgeyi farklı yönlerden kullanır; biri eylemi, ötekiler onun sonucunu yaşayanı öne alabilir.
Örnek Cümleler
- Romanın sonunda, karısının kendisine boynuz taktığını herkesten sonra öğrenen tüccar köşkünü terk etti.
- Kahvedeki kavgada adamlardan biri ötekine boynuz takındığını söyleyince ortalık karıştı.
- Eski bir tiyatro oyununda kocasına boynuz takan kadın, sonunda bütün kasabanın dilinde dolaştı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Onlar da sana seksen zamparayla boynuz taktırdılar ya cümlesinde konuşan, karşısındakinin aldatıldığını alaycı ve sert bir dille hatırlatır. Seksen zampara sözü bu alayı abartıyla büyütür ve kırıcılığı artırır.
Takınmak ve taktırmak biçimleri kalıbın anlamını aldatmanın yanında aldatılmaya da genişletir. Takmak eylemi yapanı, takınmak ve taktırmak ise onu yaşayanı düşündürebilir; kesin ayrımı cümlenin öznesi ve bağlamı kurar.
Boynuz dikmek yalnız kadının kocasını aldatmasını anlatır. Boynuz takmak ise biçimine göre hem aldatmayı hem aldatılmayı karşılayabilir. İki kalıp aynı simgeyi kullanır; ikisi de kaba ve kırıcıdır.