Deyim

Boyuna Bosuna Bakmadan Ne Demek?

Anlamı

'fizik yapısının gereğince gelişmemiş olmasını göz önünde bulundurmadan' anlamında kullanılan bir söz.

Detaylı Açıklama

Boyuna bosuna bakmadan, fizik yapısının gereğince gelişmemiş olmasını göz önünde bulundurmadan anlamında kullanılan bir sözdür. Söz iki yönden kurulabilir. Kişinin kendisi, ufak tefek ya da henüz gelişmemiş bedenine bakmadan büyük bir işe girişebilir, iri birine kafa tutabilir. Ya da başkaları ona, bedeninin taşıyamayacağı bir yük yükleyebilir. İlk kullanımda söz bir şaşkınlığı, kimi zaman bir hayranlığı ya da bir alayı taşır. İkinci kullanımda ise bir kınama vardır: küçük bir çocuğa ağır iş vermek gibi. Bir anne, oğlunu boyuna bosuna bakmadan ağır işe koşanlara sitem edebilir. Bakmadan sözü, gözetilmesi gereken bir ölçünün göz ardı edildiğini gösterir. Söz bir mahalle kavgasında, bir iş yerinde ya da bir spor sahasında geçebilir.

Örnek Cümleler

  1. Sınıfın en ufak çocuğu, boyuna bosuna bakmadan kendinden iki yaş büyük zorbaya kafa tuttu.
  2. Boyuna bosuna bakmadan basketbol takımına yazılan çelimsiz genç, çalışkanlığıyla ilk beşe girdi.
  3. Usta, boyuna bosuna bakmadan on iki yaşındaki çırağa çimento torbalarını taşıttı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Boy bos, kişinin bütün beden yapısını anlatan bir ikilemedir. Buradaki beden gelişmesini tamamlamamıştır; söz bu eksikliğin hesaba katılmamasını anlatır. İkileme, tek bir ölçüden çok bütün bir görünüşü öne çıkarır.

Bu söz, yaşı küçük olduğu hâlde herkesten farklı huylar edinmiş biri için söylenir; küçüklük ile huyların çokluğu arasındaki karşıtlığa bakar. Boyuna bosuna bakmadan da küçük bir beden ile büyük bir girişim arasındaki karşıtlığı anlatır.

Ayı yavrusu ile oynuyor, iri birinin ufak tefek birine el şakası yapması karşısında alayla söylenir; bakış iri olandadır. Boyuna bosuna bakmadan ise küçük bedenli kişiyi merkeze alır; onun gücünün hesaba katılmadığını anlatır.