Anlamı
alay iri ve yetişkin birinin ufak tefek birine, bir çocuğa el şakası yapması veya gücünü onda denemesi karşısında söylenen bir söz.
Detaylı Açıklama
Ayı yavrusu ile oynuyor, iri ve yetişkin birinin ufak tefek birine ya da bir çocuğa el şakası yapması, gücünü onda denemesi karşısında söylenen alaylı bir sözdür. Sahne bellidir: büyük olan itip kakar, güler, oyun sandığı hareketleriyle karşısındakini sarsar; küçük olan ise zor dayanır. Söz olayı yaşayanın değil, karşıdan izleyenin ağzından çıkar. Sahne bir oyun gibi başlar, ama güçleri denk olmayan bir oyundur. Ayı burada iriliği karşılar; aynı sözcükten gelen ayılık etmek de kabalığı adlandırır. Şaka ile zorbalık arasındaki ince çizgi bu sözle işaret edilmiş olur. Küçük olanın oyuna razı olup olmadığı sorulmaz; sözü kuran onun yerine konuşmuş olur. Oyunun nasıl bittiği ise anlatının devamında söylenir.
Örnek Cümleler
- Koca adam çocuğun boynuna sarılmış; ayı yavrusu ile oynuyor dedi biri gülerek.
- Antrenmanda iriyarı sporcu küçük çocuğu yere serdi: ayı yavrusu ile oynuyor resmen.
- Kuzenini omzuna alıp savurunca teyzesi, ayı yavrusu ile oynuyor diye söylendi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Elle yapılan şakadır: itmek, çimdiklemek, ensesine vurmak, güreşe tutuşmak. Sözle yapılan takılma bunun dışında kalır. Anlatılan sahnede şaka bedene dokunur, incinme de oradan gelir; sözün ağırlığı bu dokunuştadır.
Büyük olanı yerer. Alay onun ölçüyü kaçırmasına yöneliktir; gücünü kendinden küçüğün üzerinde denemesi hoş karşılanmaz. Küçük olan acınan taraftır; kalıp gülerek söylense bile bir tarafı tutar. Oyun sertleşirse iş şaka sayılmaktan çıkar.
Küçük olanı hem yaşça hem güççe aşağı yerleştirir. Karşıdaki çocuk olmayabilir; ufak tefek bir yetişkin de bu sözde yavru sayılır. Ölçü yaş değil, aradaki güç farkıdır; kalıp da bu farkın üstüne kurulur.